نفایه
[نَ یَ / یِ] (از ع، ص) پول قلب ناسره (ناظم الاطباء) نبهره (حاشیهء برهان قاطع چ معین) رجوع به نفایه شود : گفتا ز کفر پاک شود شهرهای روم گفتم چنانکه سیم نفایه میان گازفرخی اینکه زحمت کم کنی نوعی ز تشویر است از آنک نقده های بس نفایه...
نفایه گشتن
[نَ یَ / یِ گَ تَ] (مص مرکب) خوار شدن پست شدن بی ارج و اعتبار شدن : نبودم نزد هر کس خوارمایه چرا گشتم به نزد تو نفایه (ویس و رامین).
نفایه گفتن
[نَ یَ / یِ گُ تَ] (مص مرکب) هرزه گفتن (یادداشت مؤلف) : چون سرم از مستی وز خواب گران گشت درکشم او را به جامهء شب و افشار فرخی آخر نفایه گفتی و دانی این چه سخن بود پیش خواجه به یکبار فرخی (یادداشت مؤلف).
نفأ
[نُ فَءْ] (ع اِ) پاره ای علف پراکنده رسته (صراح) پاره های علف و گیاه پراکنده رسته، یا سبزه زار مجتمع و فراهم آمده بریده و جدا از علف زار بزرگ و کلان افزون و بالیده بر آن (منتهی الارب) (آنندراج) پاره های پراکنده از علف و گیاه، و مرغزار...
نفأه
[نُ ءَ] (ع اِ) پاره ای گیاه (مهذب الاسماء) واحد نفأ رجوع به نُفَأْ شود.
نفت
[نَ] (ع مص) خشمگین گردیدن یا برآماسیدن از خشم (از منتهی الارب) (آنندراج) (از اقرب الموارد) غضبناک شدن (از متن اللغه) نفتان (منتهی الارب) (متن اللغه) نفاه نفیت (متن اللغه ||) جوشیدن دیگ (منتهی الارب) (از متن اللغه) نفتان نفیت (متن اللغه) (اقرب الموارد ||) تیرک زدن( 1) دیگ جوشان...
نفت
[نَ] (اِ) در اوستا: نپته( 1) (تر نمناک)، هندی باستان: نبه( 2)، نبهته( 3) (شکافتن، ترکیدن)، هوبشمان گوید: اسم مفعول از ریشهء نبه( 4) در اوستا نبد( 5) آمده، که نظایر متعدد دارد اسم مفعول مختوم به ته( 6)، نپته( 7) است (قیاس شود با بسته( 8) = سانسکریت بدهه(...
نفت آلود
[نَ] (ن مف مرکب) به نفت آلوده نفتی.
نفتادن
[نَ فِ دَ / نَ فُ دَ / نَ دَ] (مص منفی) نیفتادن نیوفتادن ناافتادن مقابل افتادن رجوع به افتادن شود : هین کمالی دست آور تا تو هم از کمال دیگران نفتی به غممولوی.
نفتادنی
[نَ فِ دَ / نَ فُ دَ / نَ دَ] (ص لیاقت) نیفتادنی مقابل فتادنی رجوع به فتادنی و افتادنی شود.
نفتاده
[نَ فِ دَ / نَ فُ دَ / نَ دَ / دِ] (ن مف مرکب) نیفتاده ناافتاده نیوفتاده مقابل فتاده رجوع به فتاده و افتاده شود.
نفتالی
[نِ] (اِخ) نام یکی از دوازده پسر یعقوب (یادداشت مؤلف) : ز بلهان دو فرزند مردانه بود هنرمند نفتالی و دانه بود شمسی (یوسف و زلیخا از یادداشت بخط مؤلف).
نفتالین
[نَ] (فرانسوی، اِ)( 1) مادهء خشک بدبوی سفیدرنگی که از نفت گیرند و برای جلوگیری از بید زدن پارچه و لباس آن را بر بافته Naphtaline, - ( های پشمی چون جامه و قالی و قالیچه پاشند، همچنین برای دفع موریانه به کار برند (فرانسوی) ( 1 Naphtalene.
نفتان
[نَ فَ] (ع مص) نفت (منتهی الارب) (اقرب الموارد) (متن اللغه) رجوع به نَفت شود.
نفت انداختن
[نَ اَ تَ] (مص مرکب)پرتاب کردن شیشه های نفت به وسیلهء دست یا منجنیق به طرف دشمن.
نفت انداز
[نَ اَ] (نف مرکب) نفاطه (یادداشت مؤلف) آتشباز || گوله انداز؛ یعنی کسی که توپ و تفنگ را سر دهد (آنندراج).
نفت اندازی
[نَ اَ] (حامص مرکب) عمل نفت انداز آتشبازی : هندوئی نفت اندازی همی آموخت حکیمی گفت ترا که خانه نئین است بازی نه این است (گلستان سعدی).
نفت اندود
[نَ اَ] (ن مف مرکب) نفت آلود به نفت آلوده شده : نصیب دوزخ اگر طلق بر خود انداید چنان در او جهد آتش که چوب نفت اندود سعدی.
نفت چال
[نَ] (اِخ) دهی است از دهستان لفور بخش مرکزی شهرستان شاهی، در 12 هزارگزی مغرب شیرگاه، در منطقه ای کوهستانی و جنگلی و معتدل هوای مرطوب واقع است و 900 تن سکنه دارد آبش از رودخانهء ارز تأمین می شود محصولش برنج و لبنیات و ( شغل اهالی زراعت و...
نفت خیز
[نَ] (نف مرکب) مناطق نفت خیز، جاهائی که معدن نفت دارد که چاه نفت دارد که در آنجا نفت استخراج کنند.
