ارذل
[اَ ذَ] (ع ن تف) نعت تفضیلی از رذالت. رذیل تر. خوارتر. (ربنجنی) (مهذب الاسماء). زبون تر. (غیاث). پست تر. اخس. دون تر. ادنی. فرومایه تر. اَشرط: ارذل ناس. ارذل قیم. || ناکس تر. (غیاث). || احقر. || (ص) رذل. رذیل. ناکس. فرومایه. بلایه از هر چیزی. || بسیار فرومایه...
ارذل العمر
[اَ ذَ لُلْ عُ مُ] (ع اِ مرکب)زبون ترین هنگام عمر که زمان پیری است. آخر عمر و آن بدترین عمر است که در آن عقل از کلانسالی بازگردد و صاحب آن از ثمرهء علم که تفکر در آیات است و قیام بموجب شکرش عاجز ماند و آن هفتادوپنج یا...
ارذلان
[اَ ذَ] (ع اِ) تثنیهء ارذل. خوف و حذر. (مهذب الاسماء).
ارذلون
[اَ ذَ] (ع ص، اِ) جِ اَرذَل. زبون تران. ناکسان.
ارذله
[اَ ذِ لَ] (ع ص، اِ) جِ رُذال.
ارذلین
[اَ ذَ] (ع ص، اِ) جِ ارذل. زبون تران. ناکسان.
ارذن
[اُ ذُ] (اِخ) اردن. شهریست عظیم بشام که گور یعقوب و چاه یوسف علیهما السلام آنجاست و مسکن یعقوب بدوازده فرسنگی او بود. (کذا فی عجائب البلدان). (مؤید الفضلاء). رجوع بشمس اللغات و اردن شود.
ارذه
[] (اِ) ارزه. بفارسی زفت رومی است. (فهرست مخزن الادویه).
ارز
[اَ] (اِ) (از پهلوی ارژ) بها. (برهان). قیمت. (ربنجنی) (مهذب الاسماء) (جهانگیری) (غیاث اللغات). ارزش. (برهان). ارج(1). اخش. نرخ. ثمن :
چرا مرغ کارزش نبد یک درم
به افزون خریدی و کردی ستم.فردوسی.
نداند کسی ارز آن خواسته
پرستنده و اسب آراسته.فردوسی.
ابا او یک انگشتری بود و بس
که ارز نگینش ندانست کس.فردوسی.
یکی تاج بد...
ارز
[اَ / اُ] (ع اِ)(1) صنوبر. (قاموس) (برهان) (مؤید الفضلاء). ارز، درخت صنوبر بی بار است و زفت رطب از آن حاصل میشود. (تحفهء حکیم مؤمن). || یا صنوبر نر. (منتهی الارب). صنوبر نر که ثمر ندهد. شربین. فوقا(2). || صنوبر صغار. رجوع به صنوبر صغیر شود. || یا درخت...
ارز
[اَ رَ] (ع اِ) ارزن. درخت ارژن. رجوع به ارژن شود.
ارز
[اَ رُ / اَ رُزز / اُ / اُ رُ / اُ رُزز] (ع اِ) آرز. رُزّ. آرُز. برنج. دانهء معروف. (منتهی الارب). برنج. (مهذب الاسماء) (غیاث) (نصاب). کرنج. (مؤید الفضلاء). و فی شرح الفصیح للمرزوقی، الاترج، فارسی معرب، قال و قیل ان الارز کذلک. (المزهر للسیوطی). ظاهراً در اینکه...
ارز
[اَ] (ع مص) خود را درهم کشیدن. || منقبض گردیدن، چنانکه بخیلی آنگاه که از وی عطائی خواهند. گرفته شدن ببخل: اِنّ فلاناً اذا سئل، اَرَزَ و اذا دعی اهتزّ؛ یعنی فلان وقتی که چیزی از او بخواهند منقبض شود و وقتی که برای طعام خوانند او را خوش گردد....
ارز
[اَ] (اِخ) شهرکی است در ابتدای جبال طبرستان از ناحیهء دیلم و بدانجا قلعه ای است حصین. ابوسعد منصوربن حسین آبی در تاریخ خود گوید: ارز قلعه ایست به طبرستان که حصاری شبیه یا قریب بدان از جهت استواری و بلندی و وسعت در روی زمین نیست و در آن...
ارز
[اِ رِ] (اِخ)(1) شهری در ارمنستان که بقول اگاثانگلس مورخ ارمنی (مائهء چهارم میلادی) در آنجا مانند معبد خوزستان، مجسمهء زرین ناهید برقرار بوده است. (یشتها تألیف پورداود ج 1 ص 175).
(1) - Erez.
ارزاء
[اَ] (ع اِ) جِ رُزء. مصیبت ها :
رمانی الدّهر بالارزاء حتی
فؤادی فی غشاء من نبال. متنبّی.
ارزاء
[اِ] (ع مص) پشت بازنهادن به. || پناه گرفتن به. (منتهی الارب). || پناه با کسی دادن. (تاج المصادر بیهقی). پناه بکسی دادن. || نزدیک گردانیدن کشتی بکنار دریا(1).
(1) - Affaler.
ارزاب
[] (اِخ) موضعی است در بایزید بشمال غربی ماکو.
ارزاز
[اِ] (ع مص) بزمین فروبردن (چنانکه ملخ دم خود را). دم بزمین فروبردن ملخ جهت بیضه نهادن. (منتهی الارب). بزمین فروبردن ملخ دم را ازبهر خایه. (تاج المصادر بیهقی). فروبردن ملخ دم را بر زمین، پور نهادن را.
ارزاس
[اَ] (اِخ) نام ارشک بیونانی. از جمله نام والی مملکتی در جوار آبیسارس، معاصر اسکندر مقدونی. (ایران باستان ص1818). رجوع به ارزاکس شود.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
