ارخبس
[اَ خِبْ بُ] (اِخ) رجوع به ارچپس شود.
ارخبیل
[اَ خَ] (اِخ) (مقلوب ارخی بِل(1)، کلمهء یونانی بمعنی گنگبار یعنی مجمع الجزائر) اسم قطعه ایست از دریا مشتمل بر جزایر مخصوصه و آن دو قسم است: ارخبیل رومی و هندی. نخستین، فرعی است از بحر متوسط که بمسافت 400 میل بسوی شمال امتداد یابد و معدل عرض آن 200...
ارختئوم
[اِ رِ تِ] (اِخ)(1) موضعی در اَثینه (آتن). رجوع به ایران باستان ص 1592 شود.
(1) - Erechtheum.
ارخته
[اَ رِ تَ / تِ] (اِ)(1) مطلق رخت. (فرهنگ دیوان نظام) : و او را زیر دیواری کرده بنه و ارخته اش را غارت کردند. (ظفرنامهء شرف الدین علی یزدی). چون از ضبط مجموع اسباب و ارختهء او بپرداختند. (ظفرنامهء شرف الدین علی یزدی). و قیچچیان ارختهء اشارت و خلعت...
ارخته دار
[اَ رِ تَ / تِ] (نف مرکب)جامه دار. (فرهنگ نظام).
ارخس
[اُ خِ] (یونانی، اِ)(1) بیونانی خصی الکلب است. (تحفهء حکیم مؤمن). ارخص. ارخیس.
(1) - Orchis.
ارخس
[اُ رُ] (اِخ) اسم قریه ای است از ناحیهء شاوذار از نواحی سمرقند، مجاور جبال، بین آن و سمرقند چهار فرسنگ مسافت است. (معجم البلدان). رُخس.
ارخسی
[اُ رُ(1) / رَ(2)] (ص نسبی)منسوبست به ارخس یکی از قرای سمرقند و در نسبت رخسی نیز گویند و بدان منسوب است عباس بن عبدالله الارخسی (یا رخسی). رجوع به معجم البلدان و انساب سمعانی شود.
(1) - به ضبطِ یاقوت.
(2) - به ضبطِ سمعانی.
ارخص
[اَ خَ] (ع ن تف) نعت تفضیلی از رخیص. ارزانتر.
- امثال: ارخص من التراب.
ارخص من التمر بالبصره.
ارخص من الزبل.
ارخص من قاضی مُنی؛ و ذلک انّه یصلی بهم و یقضی لهم و یغرم زیت مسجدهم من عنده. (مجمع الامثال میدانی).
|| سست تر. نرم تر.
ارخص
[اُ خِ] (یونانی، اِ)(1) بیونانی خصی الکلب است. (فهرست مخزن الادویه). ارخس.
(1) - Orchis.
ارخل
[اَ خُ] (ع اِ) جِ رِخل و رِخله و رَخِل، بمعنی برهء ماده. (منتهی الارب).
ارخلاوس
[اَ خِ وُ] (اِخ)(1) یکی از حکماء که در صنعت کیمیا (زرسازی) بحث کرده و بعمل اکسیر تام دست یافته است. (ابن الندیم).
(1) - Archelus de Milet (?).
ارخم
[اَ خَ] (ع ن تف) نعت تفضیلی از رَخم. نرم تر. ملایم تر (چنانکه آواز). || (ص) سپیدسر. سرسپید. (دستوراللغه نطنزی): فرس ارخم؛ اسپ سپیدسر سیاه بدن. (منتهی الارب). اسپ همه سرسپید. (مهذب الاسماء). اسپ همهء سر سپید. (مهذب الاسماء). مؤنث: رَخْماء. (منتهی الارب).
ارخمان
[اَ خُ] (اِخ) شهریست بفارس. (منتهی الارب). شهرکیست از نواحی فارس از کورهء اصطخر. (معجم البلدان).
ارخ من
[اُ رُ مِ] (اِخ)(1) ناحیه ایست در آرکادی. رجوع به ایران باستان ص 777 و 839 و 840 و 2140 شود.
(1) - Orochmene.
ارخمیدوس
[اَ] (اِخ) رجوع به ارشمیدوس و ارشمیدس شود.
ارخن
[اُ خُ] (اِخ) (نهر...) نهری در مغولستان که حوزهء علیای آن در قدیم مسکن قبیلهء نایمان بود. در اواسط مائهء دوم هجری قوم اویغور بر آن ناحیه تسلط یافت و سپس یورت اصلی اجداد چنگیز و خود او گردید و پس از مرگ چنگیز این ناحیه در جزو بخشهای دیگر...
ارخواتیش
[اَ رَ] (اِخ) هرخوتیش. نام رُخج در پارسی باستان. افغانستان جنوبی تا قندهار کنونی. رجوع به ایران باستان ص 375 و 1452 شود.
ارخوطس
[اَ طَ] (اِخ)(1) الطارنطینی. آرخیتاس. حکیم فیثاغورسی. مولد او در طارنطینی و او دوست افلاطون بود. این حکیم، ریاضی دان و منجم و سائس و فرمانده سپاه بود. اهالی طارنطین هفت بار او را بحکومت خویش برگزیدند و در جنگها مکرر بر دشمنان وطن خود غلبه یافت و آنگاه که...
ارخوطس
[اَ طَ] (اِخ)(1) قفطی در تاریخ الحکماء در زمرهء تألیفات ارسطوطالیس آرد: کتابه الملقب بارخوطس سه مقالات. و نیز ابن ابی اصیبعه در تعدید مؤلفات ارسطو گوید: کتاب ارخوطس ثلاث مقالات. رجوع به تاریخ الحکماء چ لیبسک ص 43 و عیون الانباء ج 1 ص 67 شود.
(1) - Archytas.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
