اخواء
[اِخْ] (ع مص) گرسنه شدن. || بنهایت فربهی رسیدن مواشی. || آتش ندادن آتش زنه. || همه را گرفتن. گرفتن همهء آنچه را که نزد کسی است. || اخواء نجوم؛ بی باران شدن ستاره ها و نیز میل کردن ستاره ها به فروشدن و غروب کردن. (منتهی الارب).
اخوات
[اَ خَ] (ع اِ) جِ اُخت. خواهران. || جِ اَخ. برادران. || مانندها. اشباه : هرگاه که دو دوست بمداخلت شریری مبتلی گردند هرآینه میان ایشان جدائی افتد و از نظایر و اخوات آن حکایت شیر است و گاو. (کلیله و دمنه). و کسب ارباب حرفت و امثال و اخوات...
اخواسپ
[اَخْ] (اِخ) اَخواست. نام پهلوان تورانی پسر پشند. این نام بصور: اوخواست، اوخاست و ارچاسپ و اخواشت هم ضبط شده و در طبری آخوست است. از مبارزان عهد افراسیاب تورانی :
چو اخواست با زنگهء شاوران
دگر برته با کهرم از یاوران.فردوسی.
رجوع به فهرست ولف کلمهء اخواست شود.
اخواستی
[اَ خوا / خا] (ص نسبی) از لغات مجعول دساتیر که بمعنی غیر ارادی گرفته اند مرکب از «اَ» علامت نفی + خواستی بمعنی ارادی (!). رجوع به برهان قاطع و آنندراج شود.
اخواشت
[اَخْ] (اِخ) از مبارزان عهد افراسیاب تورانی. (مجمل التواریخ والقصص ص90). رجوع به اخواسپ شود.
اخواص
[اِخْ] (ع مص) برگ برآوردن، چنانکه خرما. برگ بیاوردن خرما. (تاج المصادر بیهقی). برگ بیرون آوردن خرمابن. (منتهی الارب). || اخوص العرفج؛ ای تفطّرَ بورق.
اخواط
[اَخْ] (ع اِ) جِ خوط.
اخوال
[اِخْ] (ع مص) خداوند بسیار خال یعنی برادر مادر گردیدن. (منتهی الارب). خداوند بسیار خالو شدن. خداوند خال بسیار و کریم گشتن. (تاج المصادر بیهقی).
اخوال
[اَخْ] (ع اِ) جِ خال، بمعنی برادر مادر و علم لشکر و نقطهء سیاه که بر اندام بود. (غیاث اللغات).
اخوان
[اِخْ] (معرب، اِ) خُوان. خِوان. معرب خوان فارسی. (منتهی الارب). هرچه بر وی طعام خورند. در حدیث است : «حتی انّ اهل الاخوان لیجتمعون» و رُوی الخوان.
اخوان
[اِخْ] (ع اِ) جِ اَخ. برادران. دوستان. برادرخواندگان :
بدان ای پدر کان جوانان من
که هستند همزاد و اخوان من
ز خانه مرا چون بدشت آختند
برهنه بچاهم درانداختند.
شمسی (یوسف و زلیخا).
اخوان بفتح بدین معنی خطاست. (غیاث اللغات).
اخوان الشیاطین
[اِخْ نُشْ شَ] (ع اِ مرکب) همدستان شیطانان: که خزینهء بیت المال لقمهء مساکین است نه طعمهء اخوان الشیاطین. (گلستان).
اخوان الصفا
[اِخْ نُصْ صَ] (اِخ)(1) در اواسط قرن چهارم هجری انجمنی مخفی در بصره و بغداد تشکیل شد، اعضاء این انجمن جمعی از علما و دانشمندان بزرگ اسلام بودند [ از ایرانیان ] . نام این جمعیت «اخوان الصفا» و مرام اصلی یا اساسنامهء آنها این بود که می گفتند دیانت...
اخوان رازیان
[اَ خَ نِ] (اِخ) رجوع به برادران رازی و الجماهر بیرونی ص127 و 129 و 150 شود.
اخوانی
[اِخْ] (ص نسبی) منسوب به اخوان.
اخوانیات
[اِخْ نی یا] (ع اِ) جِ اخوانیه. || نامه های دوستانه.
اخ و پف کردن
[اَ خُ پُ کَ دَ] (مص مرکب) نکوهیدن بسیار. عیب کردن. کراهت نمودن. مکرّر اظهار کراهت از چیزی کردن. اظهار نفرت کردن.
اخوت
[اُ خُوْ وَ] (ع مص) برادری. اِخاء. مواخاه. اِخاوت. وخاء. وخائت : والی جوزجان میان ایشان بوساطت بایستاد و نصایح و مواعظ بلیغ تنبیه کرد تا مگر ایشانرا بر قانون اخوت و موافقت مستقیم بدارد. (ترجمهء تاریخ یمینی ص189). || برادر شدن. (تاج المصادر بیهقی). دوست شدن.
اخ وتف
[اَ خُ تُ] (ترکیب عطفی، اِ مرکب)آب دهان که بیرون افکنند.
اخوث
[اَ وَ] (ع ص) نعت است از خَوَث. نرم شکم. (مهذب الاسماء). فروهشته شکم. آویخته شکم. فراخ شکم. بزرگ شکم. مبتلا به امتلا و استرخای شکم. || ممتلی. || الیف. مؤنث: خَوْثاء.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
