اخساء
[اِ] (ع مص) طاق یا جفت بازیدن به گردکان.
اخساء
[اَ خِسْ سا] (ع ص، اِ) جِ خسیس. (غیاث اللغات).
اخسار
[اِ] (ع مص) کمی. || کم کردن. کاستن. (تاج المصادر بیهقی). بکاستن. (زوزنی). || زیان یافتن.
اخساس
[اِ] (ع مص) فرومایگی کردن. (منتهی الارب). کاری دون کردن. (تاج المصادر بیهقی). کار زبون کردن. || خوار و زبون گردانیدن. ناکس و زبون گردانیدن. خسیس گردانیدن. (زوزنی). || خسیس و فرومایه یافتن کسی را. (منتهی الارب). خوار و زبون یافتن. ناکس و زبون یافتن. || کم کردن (بهرهء کسی):...
اخساف
[اِ] (ع مص) نابینا شدن. کور شدن. || خسیف یافتن چاه را(1).
(1) - خسیف، چاه بسیارآب است در زمین سنگناک که آب آن منقطع نشود.
اخساف ظبیه
[اِ فُ ظَبْ یَ] (اِخ)موضعی است بمکه خارج حرم. قیس بن ذُرَیح گوید:
فمکهُ فالاخسافُ اخسافُ ظبیهٍ
بها من لَبینی مُخرف و مرابعُ.
(ضمیمهء معجم البلدان).
اخسان
[اِ] (ع مص) خوار شدن پس از ارجمندی.
اخستان
[اَ سِ] (اِخ) ابن خاقان اکبر ابوالهیجاء فخرالدین منوچهربن فریدون شروانشاه ملقب بجلال الدین و مکنی به ابوالمظفر. آغاز و انجام شهریاری او معلوم نیست ولی به احتمال قویتر او بسال 563ه . ق. فرمانروائی شروان داشته(1) و گویا این هنگام از وفات منوچهر چندان بدور نبوده و میانهء سالهای...
اخستان
[اُ خُ] (اِ) لهجه ای در استخوان :
بی ته هرگه سرم بر بالش آیو
اخستانم چو نی در نالش آیو
ز هجرانت بجای اشکم از چشم
فروزان شعله های آتش آیو.باباطاهر.
اخسر
[اَ سَ] (ع ن تف) نعت تفضیلی از خاسر. خاسرتر. بزیان تر. زیانکارتر : لاجرَم اَنّهم فی الآخره هُم الاخسرون. (قرآن 11/22).
-امثال: اخسر صفقه من شیخ مَهوٍ.
اخسر من حمّاله الحطب.
اخسر من مغبون.
اخسفه
[اَ سِ فَ] (ع ص، اِ) جِ خَسیف. چاههای بسیارآب در زمین سنگناک که آب آن منقطع نشود.
اخسمه
[اَ سَ / سُ مَ / مِ] (اِ) آخسمه. آب جو. شرابی که از جو یا ارزن یا برنج و امثال آن سازند و در بعض فرهنگها بتقدیم میم بر سین (اخمسه) آمده است و در برخی با شین منقوطه نیز مرقوم است. شراب جو و شراب کشمش را گویند...
اخسوم
[اُ] (ع اِ) گوشهء جوال، یعنی عروه و دستهء آن. اخصوم.
اخسه
[اَ خِسْ سَ] (ع ص، اِ) جِ خسیس.
اخسی
[اَ] (اِخ) قصبه ایست از ماوراءالنهر در ناحیهء فرغانه، از بهترین آن بلاد است. (برهان قاطع). قصبه ایست از ماوراءالنهر از مضافات فرغانه که مولد اثیرالدین بوده. (جهانگیری). همان اخسیک است که اخسیکت باشد. (آنندراج). و آن پایتخت عمرشیخ میرزا و بابر پادشاه بود.
اخسیسک
[اَ سی سَ] (اِخ) قصبه ای از ماوراءالنهر واقع در ساحل شرقی جیحون. (قاموس الاعلام) (جهانگیری) (شعوری). شهریست بماوراءالنهر مقابل زمّ بین تِرمذ و فَربَر و زمّ در مغرب جیحون است و این شهر بمشرق آن است و هر دو جزء یک عمل و کرسی آن زمّ است. (معجم البلدان)....
اخسیکت
[اَ کَ] (اِخ) اخسیکث. اخسی. (شعوری) (برهان). اخسیکت قصبهء فرغانه است [ بماوراءالنهر ] و مستقرّ امیر است و عمال، و شهری بزرگ است بر لب رود خشرت نهاده و بر دامن کوه و اندر کوه وی معدن سیم و زر بسیار است. مردمانی نبیدخواره اند. (حدودالعالم). و رجوع به...
اخسیکت
[اَ کَ] (اِخ) (رود یا آب...) سیحون. رجوع به حبط ج 2 ص141 شود.
اخسیکتی
[اَ کَ] (اِخ) شاعر. رجوع به اثیر اخسیکتی شود.
اخسیکتی
[اَ کَ] (اِخ) محمد بن محمد بن عمر حسام الدین الاخسیکتی أبوالوفاء المعروف بابن أبی المناقب. شیخی فاضل. او در فروع و اصول امام بود و او راست: المختصر فی أصول الفقه المعروف بالمنتخب الحسامی و نسبت او به اخسیکت شهری از ماوراءالنهر واقع بر ساحل نهرالشاش از بلاد فرغانه...
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
