ناامید کردن
[اُ کَ دَ] (مص مرکب) نومید کردن محروم کردن بی نصیب گذاشتن ئیآس مُیاءَسَ ه ابلاس اِخابَه تخییب حرمان تأییس : ز بوی زنان موی گردد سپید سپیدی کند از جهان ناامیدفردوسی بضاعت نیاوردم الا امید خدایا ز عفوم مکن ناامیدسعدی (بوستان) ناامیدم مکن از سابقهء روز ازل تو...
ناامید گردانیدن
[اُ گَ دَ] (مص مرکب)ناامید کردن : سیاه مرا هم تو گردان سپید مگردانم از درگهت ناامیدنظامی.
ناامید گشتن
[اُ گَ تَ] (مص مرکب)ناامید شدن : چو گشتم ز گفتار او ناامید شدم لاجرم تیره روز سپیدفردوسی که گر او نشستی به خون دست خویش نگه داشتی دین و آئین و کیش نکردی به خون سرخ ریش سپید نگشتی ز بوم و ز بر ناامیدفردوسی.
ناامیدی
[اُ] (حامص مرکب) یأس و بیچارگی و درماندگی (ناظم الاطباء) خلاف امیدواری ناامیدوار بودن نومیدی نمیدی یأس حرمان قنوط خیبت : چو در موی سیاه آمد سپیدی پدید آمد نشان ناامیدینظامی چو گیرد ناامیدی مرد را گوش کند راه رهائی را فراموشنظامی سپیده دم، چو دم بر زد سپیدی سیاهی...
ناامیدی نمودن
[اُ نُ / نِ / نَ دَ] (مص مرکب) ناامیدی نشان دادن اظهار ناامیدی کردن اظهار یأس : در خلوت که با کسی سخن میراند ناامیدی ( مینمود (تاریخ بیهقی ص 230.
ناامین
[اَ] (ص مرکب) ناایمن اندیشناک هراسان ترسان : و چنان شد که ملک بیکبارگی در سر آن قضایا خواست شد، و عموم خلق بر املاک و عرض و جان خود ناامین گشتند (تاریخ غازانی ص 241 ||) نااستوار ناراست غیرامین که امانت ندارد غیرمعتمد.
نائمین
[ءِ] (ع ص، اِ) جِ نائم (در حال نصبی و جری) خفتگان خوابیدگان به خواب رفتگان : قوموا شرب الصبوح یا ایها النائمین منوچهری.
نائن
[ءِ] (اِخ) ضبط دیگری است از نائین رجوع به نائین شود : [ به سال 744 ] ملک اشرف خواست که نائن را که از توابع یزد است غارت کند، [ امیر مبارزالدین محمد ]شاه مظفر و شاه سلطان را جهت دفع ایشان به نائن فرستاد ایشان را در راه...
ناانبان
[اَمْ] (اِ مرکب)( 1) نی انبان را گویند و آن سازی است مشهور و معروف که نای انبان هم خوانندش (برهان قاطع) سازی است معروف که نی انبان نیز گویند : آنها که مقیم حضرت جانانند یادش نکنند و بر لسان کم رانند آنانکه مثال نای ناانبانند دورند از او...
ناانجام
[اَ] (ص مرکب)( 1) ابدالاباد روزی که به انجام نرسد ترجمهء ابدالاباد است یعنی روزی که انتهاپذیر نباشد، از طرف مستقبل (انجمن آرای ناصری) بی پایان که انتهائی ندارد ابد (اشتینگاس) ( 1) - دساتیر ص 267.
ناانداخته
[اَ تَ / تِ] (ن مف مرکب)نسنجیده و از پیش فکر ناکرده : و اندیشه نکردند که سخن ناانداخته نباید گفت (تفسیر ابوالفتوح ج 5 ( ص 110.
نااندام
[اَ] (ص مرکب) ناموزون و بی انتظام و نامعتدل، و آن را بی اندام نیز گویند (از آنندراج) (انجمن آرا) بی اندام غیرموزون نامتناسب بی تناسب بی ریخت.
نااندیش
[اَ] (ص مرکب)( 1) به معنی بدیهه باشد یعنی ظاهر و روشن که احتیاج به فکر ندارد، چنانکه گویند روز روشن است و شب تاریک (برهان قاطع) (انجمن آرای ناصری) هر چیز آشکار و روشن و بدیهی که محتاج به فکر و اندیشه نباشد و تأمل لازم نداشته باشد و...
نااندیش انداز
[اَ اَ] (ص مرکب) نااندیش که بدیهه باشد (دساتیر)( 1) نااندیشنده بدیهه گو ( 1) - ص 268.
نااندیشیده
[اَ دَ / دِ] (ن مف مرکب، ق مرکب) مقابل اندیشیده بدون تفکر و تعمق - سخن نااندیشیده؛ سخن نسنجیده سخن ناسنجیده و بدون تأمل : سخن نااندیشیده مگوی تا در رنج نادانسته نیفتی (سندبادنامه ص 339 ) کنیزک با خود اندیشید که سخن نااندیشیده گفتم (سندبادنامه ص 71 ||)...
ناانصاف
[اِ] (ص مرکب) بی انصاف بی داد ظالم ستمگر (ناظم الاطباء) کسی که انصاف و عدالت ندارد (فرهنگ نظام).
ناانصافی
[اِ] (حامص مرکب) بی دادی و بی انصافی و ظلم و ستم (ناظم الاطباء) : این مفسدت و ناانصافی را به عیوق رسانید و بکلی کار مملکت و ولایت داری به زیان برد (تاریخ غازانی ص 247 ) حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافیست طبع چون آب و غزلهای روان...
نااوخ
(اِخ) دهی از دهستان بیزکی (یکی از دهستانهای هفتگانهء بخش حومهء شهرستان مشهد) بخش حومه وارداک شهرستان مشهد، واقع در 27 هزارگزی شمال باختری مشهد و 2 هزارگزی جنوب کشف رود جلگه است و هوایش معتدل است و 112 تن سکنه دارد، مردمش شیعی مذهب و فارسی زبانند محصول آن،...
نااوس
(اِ) مأخوذ از یونانی معبد ترسایان و آتشکده (ناظم الاطباء) بر وزن ناقوس به ضم همزه، در رشیدی به معنی آتشکده آمده حکیم سنائی گفته : گرچه زاغ سیاه گشتم من نگزینم مقام جز نااوس و در سامی به معنی گورخانهء ترسایان نوشته اند (انجمن آرای) (آنندراج) (فرهنگ شعوری) و...
نااوسی
(ص نسبی) منسوب به نااوس : عاشر آن اکرم معاشر شر گوئی از گبرکان نااوسی استانوری.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
