اذکر
[اَ کَ] (ع ن تف) تیزتر. احد. تندتر. اشد. || کارگزارتر. کاربرتر. رسا. شهم ماضی در امور. (منتهی الارب).
اذکوتکین
[] (اِخ) نام حاکمی جائر(1).
(1) - صورت و معنی فوق در یکی از یادداشتهای ما بود لکن فع مأخذ و شرح آن را جائی نیافتیم.
اذکی
[اَ کا] (ع ن تف) نعت تفضیلی از ذکو. زیرک تر. (وطواط) (غیاث اللغات). تیزخاطرتر: هو ارشح فؤاداً؛ ای اذکی. (منتهی الارب). || طیب اذکی؛ بوی خوش تیز و قوی بوی. (منتهی الارب): و کلما کان لونه اشبع و طعمه اظهر و رائحته اذکی فهو اقوی فی بابه. (کتاب دوم...
اذکیاء
[اَ] (ع ص، اِ) جِ ذکیّ. زیرکان. مردان تیزخاطر. (آنندراج). || پاکان.
اذل
[اَ ذَل ل] (ع ن تف) نعت تفضیلی از ذلّت. ذلیل تر. (غیاث اللغات). خوارتر : ندانستند [ کدخدایان غازی اریارق ] که چون خداوندان ایشان برافتادند اذلّ من النعل و اخسّ من التراب باشند. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 219). سرجملهء حیوانات شیر است و کمترین و اذلّ جانوران...
اذلاء
[اَ ذِلْ لا] (ع ص، اِ) جِ ذَلیل. خواران.
اذلاق
[اِ] (ع مص) تیز کردن، چنانکه کارد را. || بی آرام کردن کسی را. (منتهی الارب). جنبانیدن. (تاج المصادر بیهقی). || سست کردن، چنانکه روزه کسی را: اذلاق صوم. || اذلاق طائر؛ فضله افکندن پرندگان. سرگین انداختن مرغ. (منتهی الارب). || اذلاق سراج؛ روشن کردن چراغ را. || اذلاق ضبّ؛...
اذلال
[اِ] (ع مص) خوار پنداشتن کسی را. (منتهی الارب). خوار شمردن. خوار گرفتن کسی را. || خوار داشتن. (منتهی الارب). خوار کردن. (تاج المصادر بیهقی) (غیاث) (مؤید الفضلاء). تذلیل. ذلیل کردن. اقماع. (تاج المصادر بیهقی): ابوعلی را باکرام و احترام تمام بجرجانیه بردند و خوارزمشاه را در لباس اذلال و...
اذلال
[اَ] (ع اِ) جِ ذِلّ. مجاری. مسالک. طُرق: اصدر امیرالمؤمنین کتابه هذا و قد استقامت له الامور و جری علی اذلاله التدبیر. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 301). امورالله جاریه اذلالها و علی اذلالها؛ ای مجاریها. (منتهی الارب). || احوال. || عادات.
- اذلال الناس؛ مردم کم پایه. (منتهی الارب). اراذل...
اذلعباب
[اِ لِ] (ع مص) نیک بشتاب رفتن. || نوعی از رفتار شتر.
اذلعفاف
[اِ لِ] (ع مص) رجوع به اذلغفاف شود.
اذلعی
[اَ لَ عی ی] (ع ص) نرهء بزرگ. نرهء دراز و سطبر.
اذلغ
[اَ لَ] (ع اِ) نره. ایر. || (ص) سطبرلب. اذلغی. مِذلغ.
اذلغ
[اَ لَ] (ع اِ) از اعلام مردان عربست.
اذلغفاف
[اِ لِ] (ع مص) دزدیده آمدن تا چیزی بدزدد. اذلغف الرجل؛ اذا جاء مستتراً لیسرق شیئاً. نقله اللیث و رواهُ غیره بالدال المهمله و بالذال المعجمه اصحّ، هکذا اورده صاحب اللسان و اهمله الصاغانی والجوهری و غیرهما. (تاج العروس).
اذلغی
[اَ لَ غی ی] (ع اِ) کانه نسبه الی بنی اذلغ و هم قوم من بنی عامر یوصفون بالنکاح. (منتهی الارب). نره. اذلغ. مذلغ. || (ص) بسیارنکاح. || شدید. (منتهی الارب). || سطبرلب. اَذلَغ.
اذلف
[اَ لَ] (ع ص) مرد خُردبینی که تیغ آن راست باشد یا خردبینی یا باریک بینی یا اندک سطبربینی با راستی طرف آن. (منتهی الارب). همواربینی. (مهذب الاسماء). آنکه سر بینی وی بلند باشد و باریک. (زوزنی). کوچک بینی با نیکوئی که سر بینی او راست و خوب باشد. گاه...
اذلق
[اَ لَ] (ع ص) تیز چنانکه زبان و سنان. زبان تیز. (منتهی الارب). سنان تیز. (منتهی الارب). || (ن تف) تیزتر: هذا اذلق من هذا؛ ای احد منه. (معجم البلدان در مادهء اذلق). ج، ذُلق.
اذلق
[اَ لَ] (اِخ) بقول خارزنجی حُفرٌ اخادید. (معجم البلدان)؛ یعنی مغاکها و گوها و گودالهائی است.
اذله
[اَ ذِلْ لَ] (ع ص، اِ) جِ ذلول. نرم شوندگان. || نرم دلان. || جِ ذلیل. خوارشدگان. خواران. ذلیل شدگان.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
