نیم سفت

[سُ] (ن مف مرکب) نیم سفته : یکی سفته و دیگری نیم سفت یکی آنکه آهن ندیده ست جفتفردوسی || کنایه از ناتمام (غیاث اللغات) نیم سفته کنایه از سخن سربسته و ناتمام و اغلب بدین معنی تمام گوهر نیم سفت باشد نه تنها نیم سفت (از آنندراج) رجوع به...


نیم سفته

[سُ تَ / تِ] (ن مف مرکب)نیم سوراخ کرده شده (برهان قاطع) که کار سفتن و سوراخ کردن آن هنوز به پایان نرسیده است : نخستین ز گوهر یکی سفته بود یکی نیم سفته دگر نابسودفردوسی آنچ از او نیم گفته بد گفتم گوهر نیم سفته را سفتمنظامی|| نیم سفت...


نیم سوخت

(ن مف مرکب) نیم سوخته نیم سوز : ز آتش خورشید شد نافهء شب نیم سوخت قوت از آن یافت روز خوش دم از آن شد بهار خاقانی.


نیم سوختگی

[تَ / تِ] (حامص مرکب)(اصطلاح پزشکی) سوختگی سطحی بدن را گویند که فقط بشره و مقداری سلول های پوستی دچار سوختگی شده باشد (فرهنگ فارسی معین ||) نیم سوخته بودن رجوع به نیم سوخته شود.


نیم سوخته

[تَ / تِ] (ن مف مرکب)چیزی که قسمتی از آن سوخته شده باشد که جزئی از آن سوخته و جزئی سالم باشد که از آتش آسیب دیده اما به کلی نسوخته و از بین نرفته است : پس مردی از آن ترسایان انجیلی نیم سوخته برگرفت و سوی قیصر رفت...


نیم سوز

(ن مف مرکب) نیم سوخته (آنندراج) که نیم آن سوخته است (یادداشت مؤلف) نیم سوزیده که نیمی از آن باقی است و نیم دیگر سوخته و معدوم شده است : اشک چون شمع نیم سوز فشاند خفته تا وقت نیم روز بماندنظامی مینا چو نیمه شد نرساند شبم به صبح...


نیم سیر

(ص مرکب) آنکه به قدر کفایت خوراک نخورده و هنوز میل به خوردن داشته باشد (ناظم الاطباء) که به تمام رفع گرسنگی او نشده باشد (یادداشت مؤلف) که هنوز اشتها دارد : حکیمان دیردیر خورند و عابدان نیم سیر (گلستان ||) نیم راضی (ناظم الاطباء) که میل و حرصش تمام...


نیم شاهی

(اِ مرکب) مسکوکی از مس و غیره معادل چهل یک قران یک پول یک پولی (یادداشت مؤلف).


نیم شب

[شَ] (اِ مرکب، ق مرکب)نیمه شب دل شب نصف شب دیرگاه شب : همی باده خوردند تا نیم شب به یاد بزرگان گشاده دو لبفردوسی چو از خواب بیدار شد نیم شب یکی جام می جست و بگشاد لبفردوسی وزآن پس یکی نیز نگشاد لب پر از غم همی بود...


نیم شبان

[شَ] (اِ مرکب، ق مرکب)نیم شب هنگام نیم شب در دل شب : آسمان از ستاره نیم شبان به چه ماند به پشت سنگی سارکسائی حاکم در جلوهء خوبان به روز نیم شبان محتسب اندر شرابناصرخسرو این شب دین است نباشد شگفت نیم شبان بانگ و فغان ( کلابناصرخسرو درگه...


نیم شبی

[شَ] (ص نسبی) منسوب به نیم شب (یادداشت مؤلف) آنچه در نیم شب وقوع یابد (فرهنگ فارسی معین) مربوط به نیم شب در دل شب در نصف شب : دلا بسوز که سوز تو کارها بکند دعای نیم شبی دفع صد بلا بکندحافظ بیار می که چو حافظ مدامم استظهار...


نیم شفاف

[شَفْ فا] (ص مرکب) جسمی که نور از آن عبور می کند اما اشیاء ماوراء آن به وضوح و روشنی دیده نمی شود.


نیمشکر

[شَ / شِ کَ] (اِ مرکب) قسمی شیرینی قسمی از حلویات (یادداشت مؤلف) رجوع به نیمشکری شود.


نیمشکری

[شَ / شِ کَ] (اِ مرکب) نام حلوایی است نمشکری (برهان قاطع) (جهانگیری) (از رشیدی) نیم شکنی (رشیدی) نیم اشکنی (از برهان).


نیم شمع

[شَ] (اِ مرکب) کنایه از شرم مرد (یادداشت مؤلف).


نیم ضربی

[ضَ] (ص نسبی) (اصطلاح صحافان) جلد چرمی نیم ضربی جلد تیماجی نیم ضربی (یادداشت مؤلف) رجوع به ضربی شود.


نیم طبیب

[طَ] (ص مرکب) کسی که دعوی طبابت کند لیکن مهارت نداشته باشد -امثال: نیم طبیب بلای جان است و نیم ملا خطر ایمان (یادداشت مؤلف).


نیم عباسی

[عَبْ با] (اِ مرکب) واحد پول معادل صد دینار که در زمان صفویه رایج بود و آن را معمو به نام پدر شاه عباس خدابنده می نامیدند (زندگانی شاه عباس کبیر تألیف فلسفی ج 3 ص 259 از فرهنگ فارسی معین).


نیم عمر

[عُ] (ص مرکب) کهل میانه سال (زمخشری) (یادداشت مؤلف).


نیم غاز

(اِ مرکب) پولی معادل یک چهارم جندک و یک دهم شاهی رجوع به غاز شود.



با مهر شما، راه هموارتر می‌شود

 

اگر قافیه‌ها بر دل‌ات نشسته‌اند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بی‌هیچ چشم‌داشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.

حمایت از ما

بازی ادبی بِیتاس

دانلود بازی ادبی بیتاس

💫 بیتاس، جایی که شعر، بازی و احساس در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

مشاهده و دانلود

ربات تلگرامی قافیه‌یاب

ربات قافیه‌یاب هم‌صدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.

مشاهده ربات

قافیه‌یاب برای اندروید

با خرید نسخه اندرویدی قافیه‌یاب از کافه‌بازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.

خرید از بازار خرید از مایکت

نرم‌افزار فرهنگ عروضی

فرهنگ عروضی هم‌صدا برای اندروید

فرهنگ لغت جامع عروض و قافیه با قابلیت وزن یابی.

گنجور

گنجور مجموعه‌ای ارزشمند از سروده‌ها و سخن‌رانی‌های شاعران پارسی‌گوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وب‌سایت گنجور اینجا کلیک کنید.

دریای سخن

نرم‌افزار دریای سخن کتابخانه‌ای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم می‌داریم.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید