نیم

[نُیْ یَ] (ع ص، اِ) جمع نائمه است رجوع به نائمه شود || جمع نائم است رجوع به نائم شود.


نیم آدم

[دَ] (اِ مرکب) کنایه از جفت و همسر رجوع به نیم آدمی شود.


نیم آدمی

[دَ] (اِ مرکب) کنایه از مطلق زن، زیرا که دو زن را در گواهی به منزلهء یک مرد داشته و در دیوان خاقانی کنایه از والدهء خاقانی است (از غیاث اللغات) (آنندراج) : لیک نیم آدمی آنجاست مرا( 1) چون سپردمْش به یزدان چه کنمخاقانی ( 1) - ظاهراً نیم...


نیم آستین

(اِ مرکب) جامه ای است معروف آستین کوتاه (آنندراج) نوعی از قبا که آستین های آن تا آرنج می باشد و از پارچه های زری می سازند و روی لباسهای دیگر آن را می پوشند (ناظم الاطباء).


نیم آور

[وَ] (اِخ) نام محله ای است در اصفهان (ناظم الاطباء).


نیم آهنگ

[هَ] (اِ مرکب) در شاهد زیر معنی کلمه معلوم نشد : از دهان تنگ تو ناگه شگفت آید مرا زین غزلها و سرود و حشو و نیم آهنگ تو سوزنی.


نیم آینه

[یِ نَ / نِ] (اِ مرکب) در دو بیت زیر از مجیر آمده و معنی آن معلوم نشد و احتما آینهء کوچکی بوده است : ای دلت از نه فلک ساخته نیم آینه وی ز دلت هشت خلد یافته صد میزبان مجیر خسرو زرین سپر دوش شد اندر کمان تافت...


نیماد

(اِ) تمیز قوتی که فرق میان حق و باطل به او میسر شود (برهان قاطع) (آنندراج) ظاهراً از برساخته های فرقهء آذر کیوان است (از حاشیهء برهان قاطع چ معین).


نیمانیم

(ص مرکب، ق مرکب) نصفانصف برابر راستا (یادداشت مؤلف) نیمی ازین و نیمی از آن : کشک گندم و کشک جو نیمانیم با یک درم سنگ تخم بادیان (ذخیرهء خوارزمشاهی) کشکاب از کشک و نخود پزند نیمانیم یا دو بهر کشک جو و یک بهر نخود (ذخیرهء خوارزمشاهی) اگر شراب...


نیماور

[وَ] ( ص مرکب) نامور نام آور، در اسامی اسپهبدان طبرستان آمده است (فرهنگ فارسی معین).


نیماور

[وَ] (اِخ) دهی است جزء دهستان حومهء بخش مرکزی شهرستان زنجان در 24 هزارگزی جنوب شرقی زنجان و 3هزارگزی راه تهران، و در منطقهء کوهستانی سردسیری واقع است و 738 تن سکنه دارد آبش از چشمه، محصولات عمده اش غلات و سیب ( زمینی و شغل اهالی زراعت و گله...


نیم اسب

( [اَ] (اِ مرکب) قوس (یادداشت مؤلف از التفهیم ص 97.


نیم اشکنی

[اِ کَ] (اِ مرکب) حلوائی است نیم شکری (انجمن آرا) (برهان قاطع) (از جهانگیری) نیم شکنی نمشکری (آنندراج) : هر که فاسق باشد اکنون می خورد و آنکه او زاهد بود نیم اشکنی کمال اسماعیل (از انجمن آرا).


نیم افراشته

[اَ تَ / تِ] (ص مرکب) بیرق که تمام افراشته نیست بیرقی که به علامت سوک و عزاداری آن را تمام نیفراشته اند.


نیم انداز

[اَ] (ص مرکب) در شاهد زیر ظاهراً به معنی نیمه تمام و اندک و مختصر آمده است : یکی صید رهائی دشمنم آتش عنانی کو که 1) - کلمه در بهار عجم و آنندراج معنی نشده است ) ( در قید کمند آرد به سعی نیم اندازم طالب (از بهار...


نیم بابی

(اِ مرکب) دکان خرد و کوچک دکان کم عرض دکانی کوچک که به پهنا و درازای نصف دکانی باشد نصف دکان که جداگانه به اجاره دهند (یادداشت مؤلف).


نیم بار

(ق مرکب) نیم دفعه کنایه از لحظه ای کوتاه : هر که به کوی تو نیم بار فروشد جان به یکی دم هزار بار برآوردخاقانی.


نیم باز

(ص مرکب) چیزی که تمام وا نباشد چون مژهء چشم و غنچه (آنندراج) نیم لا (یادداشت مؤلف) نیم گشاده چشم نیم خفته (ناظم الاطباء) آنچه که نه کام باز و نه کام بسته بود (فرهنگ فارسی معین) : مخمور سر به گوشهء بالین نهاده لیک می می تراود از مژهء...


نیم بالان

(اِ مرکب)( 1) (اصطلاح جانورشناسی) راسته ای از حشرات که دارای دگردیسی ناقص اند و قطعات دهانی آنها که مانند ناودانی شده اند به یکدیگر متصل و خرطومی را می سازند که درون آن چهار سوزن، که در اصل ماندیبولها( 2) و آرواره ها هستند، مشاهده می گردد این راسته...


نیم بالش

[لِ] (اِ مرکب) بالشی کوچک نمرقه.



با مهر شما، راه هموارتر می‌شود

 

اگر قافیه‌ها بر دل‌ات نشسته‌اند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بی‌هیچ چشم‌داشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.

حمایت از ما

بازی ادبی بِیتاس

دانلود بازی ادبی بیتاس

💫 بیتاس، جایی که شعر، بازی و احساس در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

مشاهده و دانلود

ربات تلگرامی قافیه‌یاب

ربات قافیه‌یاب هم‌صدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.

مشاهده ربات

قافیه‌یاب برای اندروید

با خرید نسخه اندرویدی قافیه‌یاب از کافه‌بازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.

خرید از بازار خرید از مایکت

نرم‌افزار فرهنگ عروضی

فرهنگ عروضی هم‌صدا برای اندروید

فرهنگ لغت جامع عروض و قافیه با قابلیت وزن یابی.

گنجور

گنجور مجموعه‌ای ارزشمند از سروده‌ها و سخن‌رانی‌های شاعران پارسی‌گوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وب‌سایت گنجور اینجا کلیک کنید.

دریای سخن

نرم‌افزار دریای سخن کتابخانه‌ای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم می‌داریم.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید