نفس شکستن
[نَ شِ کَ تَ] (مص مرکب) با نفس اماره جنگیدن بر هوای نفس غلبه کردن : سعدی هنر نه پنجهء مردم شکستن است مردی درست باشی اگر نفس بشکنی سعدی مبارزان طریقت که نفس بشکستند به زور بازوی تقوی و للحروب رجال سعدی.
نفس شکستن
[نَ فَ شِ کَ تَ] (مص مرکب) نفس فروبردن و برنیاوردن نفس گسستن || دم برنیاوردن لب به سخن نگشودن از اظهار مطلبی خودداری کردن : دگر سرود صمد جوشد از دلم در دیر نفس همی شکنم در گلوی سینهء تنگ عرفی (از آنندراج).
نفس شماردن
[نَ فَ شُ دَ] (مص مرکب) لحظات را گرامی داشتن دم را غنیمت دانستن : دم بی نفس تو برنیارم در خدمت تو نفس شمارمنظامی || نفس کسی را شماردن؛ به دقت مراقب حال او بودن از مریض و رنجور به شدت مراقب حال او بودن از مریض و رنجور...
نفس شماری
[نَ فَ شُ] (حامص مرکب)کنایه از حالت نزع (آنندراج) حالت جان کندن و مردن (ناظم الاطباء).
نفس شمر
[نَ فَ شُ مَ] (نف مرکب) رقیب مراقب گماشته بر کسی که جزئیات حال او را بنگرد.
نفس شمردن
[نَ فَ شِ / شُ مُ دَ] (مص مرکب) نفس کسی را شمردن؛ حساب دقایق عمر او را داشتن سخت مراقب و نگران حال و کار او بودن او را به شدت تحت نظر و مراقبت داشتن لحظه ای از کار او غفلت نکردن : که گیتی همی بر تو...
نفس شناسی
[نَ شِ] (حامص مرکب)علم النفس روانشناسی.
نفس شوم
[نَ فَ] (ص مرکب) آنکه گفتار او شومی و نحوست داشته باشد (آنندراج) آنکه گفتار وی شوم و نامبارک باشد (ناظم الاطباء) نامبارک دم : نیفتد هیچ کافر بر زبان ناصحان یا رب مرا کردند عاقل رفته رفته این نفس شومان صائب (از آنندراج).
نفس صبح
[نَ فَ سِ صُ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب) دم صبح نسیم ملایمی که به گاه طلوع صبح وزد نفحهء بامدادی : آمد نفس صبح و سلامت نرسانید بوی تو بیاورد و پیامت نرسانیدخاقانی چون بوی تو دیدم نفس صبح و ز غیرت در آینهء صبح به بوی تو ندیدمخاقانی.
نفس عاقله
: ( [نَ سِ قِ لَ / لِ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) مراد نفس ناطقه است (فرهنگ علوم عقلی از مصنفات افضل الدین ج 1 ص 32 گفتم که نفس عاقله را اختیار چیست گفتا حقیقت سخن و کردن نظرناصرخسرو.
نفس علیا
[نَ سِ عُ] (اِخ) در اصطلاح عرفا اسرافیل را گویند که صاحب صور، و فعل او نفخ ارواح است در قوالب اجساد و اعطاء حیات و ( قوت و حس و حرکت (فرهنگ مصطلحات عرفا ص 401 از اکسیر العارفین ص 306.
نفس غاذیه
[نَ سِ یَ / یِ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) مراد قوت تغذیه و بالاخره نفس نباتی است (فرهنگ علوم عقلی ص 598 از شفا ج 1 ص (378.
نفس غرق شدن
[نَ فَ غَ شُ دَ] (مص مرکب) نفس در سینه فروماندن و بیرون نیامدن || کنایه از به شدت ترسیدن و وحشت کردن سخت هراسان شدن چنانکه یارای دم برآوردن نماند.
نفس فاکره
[نَ سِ کِ رَ / رِ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) مراد نفس عاقله است (از فرهنگ علوم عقلی ص 598 از مصنفات افضل الدین ج 1 ( ص 72 رسالهء 5.
نفس فرورفتن
[نَ فَ فُ رَ تَ] (مص مرکب) نفس بریدن نفس گسستن || دم درکشیدن خاموش شدن خاموشی گزیدن : نه عجب گر فرورود نفسش عندلیبی غراب هم قفسشسعدی || نفس غرق شدن رجوع به نفس غرق شدن شود.
نفس فلکی
[نَ سِ فَ لَ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) فلاسفه عنصر فلکی را جدا و ممتاز از عناصر زمینی می دانند و برای افلاک دو نفس قائل اند یکی نفس منطبعه و دیگری نفس ناطقه (فرهنگ علوم عقلی ص 81 ) رجوع به فلک و افلاک شود.
نفس قدسی
[نَ سِ قُ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) نفس را در مرتبهء ملکهء استحضار جمیع آنچه برای آن ممکن است بر وجه یقین نفس قدسی می گویند و آن آخرین مرتبت کمال حدس است نفوس انبیاء و اولیاء و نوابغ روزگار که قبل از آموختن تمام اشیاء و حقایق را به...
نفس کردن
[نَ فَ کَ دَ] (مص مرکب) هو کردن هو کشیدن دم همت گماشتن همت کردن پیر و مرشد و یا درویش در برآمدن حاجتی (یادداشت مؤلف) هو کردن و همت گماشتن پیری و مرشدی از اولیاءالله در کاری رجوع به نفس شود.
نفس کش
[نَ فَ کَ / کِ] (نف مرکب)متنفس (یادداشت مؤلف) جاندار که نفس می کشد که تنفس می کند زنده ذوحیات نفس زن ||در تداول، عربده جو که عرض اندام کند که جرأت عرض اندام کردن داشته باشد که به نزاع و مبارزه قدم پیش نهد (|| اِ مرکب) منفذ و...
نفس کش
[نَ فَ کُ] (ن مف مرکب) چراغ و مانند آن که به زور نفس کشته شود (آنندراج) چراغی که با پف کردن و دمیدن خاموش و کشته شده است منطفی خاموش.
اگر قافیهها بر دلات نشستهاند و نغمۀ این ابزار، لبخند به لبت نشانده... بدان که این تلاش، بیهیچ چشمداشتی رقم خورده؛ اما نسیم حمایت تو، ادامۀ راه را برای ما هموارتر خواهد کرد.
ربات قافیهیاب همصدا، ابزاری کاربردی، رایگان و سریع در زمینه ادبیات فارسی برای جستجوی قافیه در تلگرام.
با خرید نسخه اندرویدی قافیهیاب از کافهبازار یا مایکت از این پروژه ادبی حمایت کنید.
گنجور مجموعهای ارزشمند از سرودهها و سخنرانیهای شاعران پارسیگوی است که به صورت رایگان در اختیار همگان قرار گرفته است. برای مشاهده وبسایت گنجور اینجا کلیک کنید.
نرمافزار دریای سخن کتابخانهای بزرگ و ارزشمند از اشعار و سخنان شاعران گرانقدر ادب فارسی است که به حضور دوستداران شعر و ادب تقدیم میداریم.
