جستجوی واژه در لغتنامه دهخدا
جستجوی معنی واژه ذکر: (تعداد کل: 12)
ذکر
[ذَ کَ] (ع ص) نر. فحل. مرد. نرینه. صاحب برهان گوید: به لغت زند و پازند نیز ذکر به معنی نر باشد: الظلیم، ذکر النعام، ظلیم شترمرغ نرینه است. خلاف انثی، یعنی ماده و مادینه. ج، ذُکور، ذُکورَه، ذِکار، ذِکارَه، ذُکران، ذِکَره(1).
(1) - Male.
(1) - Male.
ذکر
[ذَ کَ] (ع اِ) عوف. شرم مرد. عورت مرد. ایر. نره. حمدان. آلت. آلت مردی. آلت رجولیت. آلت تناسل. شرم اندام مرد. خرزه. نیمور. چک. چوک. چل. چُر. قضیب. الف کوفی. الف کوفیان. لند. مالکانه. نکانه. سختو. شنگه. وشنگه. گردکان. شنگ. ابوالعباس. کاوکلور، ذبذبه. ذبذب. فراز.(1) ج، ذکور. (مهذب الاسماء)....
ذکر
[ذِ] (ع مص) یاد کردن. تذکار. گفتن. بیان کردن. بر زبان راندن(1). مقابل صُمت. نگاشتن. نبشتن : این فصل از تاریخ مسبوق است بر آنچه بگذشت در ذکر لیکن در رتبه سابق است. (تاریخ بیهقی ص 89). پنج قاصد با وی فرستاد چنانکه یکان یکان را بازگرداند و دو تن...
ذکر
[ذَ کَ] (ع اِ) ضدّ انثی. و جمع آن ذکور است. و عضو مخصوص را نیز نامند و جمع آن مذاکیر است. و این جمع برخلاف قیاس می باشد. || (ص) قوی. شجاع. شهم. || ابیّالانف. || مطر ذکر؛ بارانی شدید. وابل. || ذکر از قول؛ گفتار صلب و متین...
ذکر
[ذِ] (اِخ) نامی از نامهای مردان عرب.
ذکر
[ذِ کِ] (ع مص) ذکر مرأه؛ خطبه کردن او یا خواستاری کردن او. || ذکر حق کسی، حفظ آن. نگاه داشتن آن. ضایع نکردن آن.
ذکر
[ذَ کِ / ذُ کِ] (ع ص) رجلٌ ذکر؛ مرد نیکو یادگیرنده. مردی قوی ذاکره. مرد که چیزها نیکو بیاد نگاه دارد. ذکور.
ذکر
[ذَ کِ] (ع ص) نیکو بیاددارنده. ذکور. || (اِ) صیت. آوازه.
ذکر
[ذَ کِ] (ع مص) زدن کسی را بر نرهء وی. بر شرم مرد زدن.
ذکر
[ذَ کُ] (ع ص) ذَکر. ذَکیر. ذِکّیر. ذوذکر؛ صاحب صیت و شهرت و آوازه یا افتخار. بلندآوازه.
ذکر
[ذَ] (ع ص) رجلٌ ذَکر یا ذَکُر؛ صاحب آوازه. بلندآوازه. ذوصیت و شهره و افتخار. ذِکّیر. ذَکیر. ذوذکر.
ذکر
[ذُ] (ع اِ) یادگار. (مهذب الاسماء). || (اِمص) تذَکُّر. ذِکر. یاد. بال. یادآوری :
چونکه گوهر نیست تابش چون بود
چونکه نبود ذکر یابش چون بود.مولوی.
|| حفظ.
چونکه گوهر نیست تابش چون بود
چونکه نبود ذکر یابش چون بود.مولوی.
|| حفظ.