هشتن

[هِ تَ / هَ تَ] (مص) گذاشتن. (برهان). نهادن. روی چیزی یا بر جایی قرار دادن :
چون درآمد آن کدیور مرد رفت
بیل هشت و داسگاله برگرفت.رودکی.
تو حاصل نکردی به کوشش بهشت
خدا در تو خوی بهشتی نهشت.سعدی.
- فروهشتن.؛ رجوع به فروهشتن شود.
|| باقی گذاشتن. به جای گذاشتن پس از خود :
پس بیوبارید ایشان را همه
نه شبان را هشت زنده نه رمه.رودکی.
نهشت از دلیران خود هیچ یک
که آرند هر بادپا را به تک.فردوسی.
همه خاک دارند بالین و خشت
خنک آنکه جز نام نیکی نهشت.فردوسی.
چون باید مرد و آرزوها همه هشت
چه مور خورد به گور و چه گرگ به دشت.
خیام.
نیکبخت آنکه خورد و کشت و بدبخت آنکه مرد و هشت. (گلستان). || رها کردن. (برهان). واگذاشتن. ول کردن :
سوی مرزدارانْش نامه نوشت
که خاقان ره رادمردی بهشت.فردوسی.
چو قیصر که فرمان یزدان بهشت
به ایران به جز تخم زفتی نکشت.فردوسی.
قیامت کسی ره بَرَد در بهشت
که معنی طلب کرد و دعوی بهشت.سعدی.
دل به بازارها گرو کرده
کهنه را هشته قصد نو کرده.اوحدی.
در عیش نقد کوش که چون آبخور نماند
آدم بهشت روضهء دارالسلام را.حافظ.
- از دست هشتن؛ رها کردن. قطع امید کردن. ترک گفتن :
از دست چرا هشت سر زلف تو حافظ
تقدیر چنین بود چه کردی که نهشتی؟
حافظ.
- از یاد هشتن؛ از دست هشتن. رها کردن. فراموش کردن :
جز یاد تو در خاطر من نگذرد ای جان
با آنکه تو یکباره ام از یاد بهشتی.سعدی.
|| روان کردن :
به جایی نخوابد عقاب دلیر
که آبی توان هشتن او را به زیر.نظامی.
|| آویختن. (برهان). رجوع به فروهشتن و فروهلیدن و هلیدن شود.