هبه الله

[هِ بَ تُلْ لاه] (اِخ) ابن حسین بن یوسف اسطرلابی، مکنی به ابوالقاسم و معروف به بدیع اسطرلابی. فیلسوف و طبیب مشهور و عالم به فلک و ادیب و شاعر قرن 6 هجری بوده. ابن عبری وی را اصفهانی ذکر کرده و نام وی را هبه الله اصفهانی آورده است و گوید که در وسط قرن ششم، سه تن از اطبای بزرگ از سه ملت شهرت جهانی داشتند، این هر سه نامشان هبه الله و در حقیقت هبه و بخشش خداوند بوده اند که عبارتند از: هبه اللهبن صاعدبن تلمیذ از نصاری، هبه اللهبن ملکا از یهود و هبه اللهبن حسین از مسلمین. (الاعلام زرکلی چ 2 ج9 ص58). از اشعار اوست:
و ذوهیئه یزهو بخال مهندس
أموت به فی کل وقت و ابعث
محیط بأوصاف الملاحه وجهه
کان به اقلیدساً یتحدث
فعارضه خط استواء و خاله
به نقطه و الخد شکل مثلث.
سالی در بغداد برف فراوانی بارید، راجع به آن گوید:
اهدی لمجلسک الشریف و أنما
اهدی له ماحزت من نعمائه
کالبحر یمطره السحاب و ماله
فضل علیه لانه من مائه.
(از معجم الادباء ج19 ص275). و رجوع به اسطرلابی (هبه الله...) شود.