هانری اول

[یِ اَوْ وَ] (اِخ)(1) (حدود 876 - 936 م.) پادشاه آلمان، پسر اوتون(2). در سال 912 پس از مرگ پدرش، دوک ساکس شد. در سال 918م. کنراد اول(3)پادشاه آلمان پیشنهاد کرد که ولایت تورنژی از ساکس جدا شود و مراد او تضعیف دوک ساکس که رقیب قوی کنراد به شمار میرفت بود. بدین سبب میان او و هانری اول دوک ساکس در محل ارزبورگ(4) جنگی سخت درگرفت و به شکست کنراد انجامید. کنراد در بستر مرگ به اشراف آلمان توصیه کرد که رقیب قدیم خود یعنی هانری، دوک ساکس را به پادشاهی آلمان برگزینند و گفت او تنها مردی است که میتواند از تهاجم مجارها جلوگیری کند. در سال 919 م. بر طبق وصیت کنراد، هانری به پادشاهی آلمان انتخاب شد و سلطنت آلمان بیش از یکصد سال در خانوادهء او باقی ماند. هانری مملکت را آرام کرد و حدود آن را مشخص ساخت و جوانان آلمان را از سن شانزده سالگی به خدمت نظام وظیفه گماشت. وی مجارها را در سال 934 م. در محل مرزبورگ(5) شکست فاحش داد. سرانجام به سال 936م. درگذشت و پس از او پسرش اوتون کبیر که از پادشاهان نامی آلمان است و او را تالی شارلمانی بلکه بزرگتر از او میدانند، جانشین وی شد. (از تاریخ عمومی قرون وسطی تألیف عبدالحسین شیبانی ج2 ص116) (از دایره المعارف بریتانیکا).
(1) - Henry I.
(2) - Othon.
(3) - Conrad I.
(4) - Ehresbourg.
(5) - Mersebourg.