هائوئی

(اِخ)(1) والانتن. دانشمند فرانسوی که در سال 1745 م. در سن ژوس (اوآز)(2) متولد شد و در سال 1822 م. وفات یافت. وی برادر رنه ژوس هائوئی میباشد. نخست کارمند ساده ای در وزارت امور خارجه بود. در همان وقت به فکر افتاد مانند اپه(3) کشیش که عمر خود را وقف تعلیم و تربیت کر و لال ها کرده بود، او نیز وقت خود را وقف تعلیم کوران کند. در پی این اندیشه کتابهائی با خطوط برجسته ابتکار کرد. در سال 1784 م. خانه ای برای جوانان کور تأسیس کرد که از آن پس دولت آن را پذیرفت و مؤسسه ملی جوانان کور شد. قلبی مهربان داشت و اندکی خیالاتی بود. چون به تئوفیلانترپی(4) مشهور شده بود ناپلئون او را طرد کرد و مدرسهء وی را از این نظر به مدرسهء خیریه کنزون ها(5) ضمیمه کرد. هائوئی در سال 1806 م. پاریس را به عزم سن پترزبورگ(6) و تأسیس مدرسهء کوران ترک گفت. در رهگذرش در برلین مردم را به ایجاد مؤسسه ای شبیه به مؤسسهء خود برانگیخت. و تا سال 1817 م. به فرانسه دیگر برنگشت. از آثار اوست: تحقیق در تعلیم و تربیت کوران 1786(7) م. که با چاپ برجسته مخصوص بچه های کور است. انجمن والنتن هائوئی برای بهبود کوران(8) واقع در خیابان 31 برتوی(9) پاریس است و در موزهء خود(10)دارای تصویری از هائوئی و مجموعهء نفیس از نامه هایی است که به خط اوست.
(1) - Hauy Valentin.
(2) - Saint-Just (Oise).
(3) - epee.
(4) - Theophilanthropie.
(5) - Quinze-vingts.
(6) - Saint-Petersbourg.
(7) - Essai sur l'education des aveugles.
(8) - L'Association Valentin Hauy pour le bien des aveugles.
(9) - Breteuil (Paris).
(10) - Musee Valentin Hauy.