نی

(شبه فعل) نیست مخفف نیست صورتی از نیست (یادداشت مؤلف) : آه و دریغا که خردمند را باشد فرزند و خردمند نی ورچه ادب دارد و دانش پدر حاصل میراث به فرزند نیرودکی مر او را خرد نی و تیمار نی به شوخیش اندر جهان یار نیبوشکور سرد است روزگار و دل از مهر سرد نی می سالخورد باید و ما سالخورد نی، از صدهزار دوست یکی دوست دوست نه وز صدهزار مرد یکی مرد مرد نی شاکر بخاری ز آن چنار و سرو را بر نی و شاخ بارور کز سر بدخواه تو بار آورد سرو و چنار ؟ (فرهنگ اسدی) ز لشکر به رازش کس آگاه نی جز از نامدارانش همراه نیفردوسی سمن بوی آن سر زلفش که مشکین کرد آفاقش عجب نی گر تبت گردد ز روی شوق مشتاقش منوچهری جز مکر و غدر او را چیز دگر هنر نیست دستان و بند او را اندازه نی و مر نیست ناصرخسرو چه چیز بهتر و نیکوتر است در دنیی سپاه نی ملکی نی ضیاع نی رمه نی ناصرخسرو باکش ز هفت دوزخ سوزان نی زهرا چو هست یار و مددکارش ناصرخسرو نعمتت نی و همتت بی حد دولتت نی و حکمتت بی مرسنائی خردول و خربغائی نی عقل و نی خرد اندر سرت بخردله او بخربقهسوزنی بی تو نشاطیش در اندام نی در ارمش یک نفس آرام نینظامی ای همچو سراب آسمان را با صورت تو حقیقتی نیسیف اسفرنگ چون مرا پنجاه نان هست اشتهی مر ترا شش گرده همدستیم نیمولوی ز آنکه نامی بیند و معنیش نی چون بیابان را مغاره گفتنیمولوی جامه خواب آورد و گسترد آن عجوز گفت امکان نی و باطن پر ز سوزمولوی.