نهاده

[نِ / نَ دَ / دِ] (ن مف) گذاشته (ناظم الاطباء) قرارداده شده وضع شده : چو خسرو بدید آن دو شیر ژیان نهاده یکی افسر اندر میانفردوسی دو سه دانه دیدند آنجا نهاده، برداشتند و پیش تخت شاه آوردند (نوروزنامه ||) گذاشته بر فراز چیزی قرار داده : گرایشان نباشند پیش سپاه نهاده به سر بر ز آهن کلاهفردوسی || مقررکرده (ناظم الاطباء) مقدر مقسوم (یادداشت مؤلف) مقابل نانهاده به معنی غیر مقدر : به نانهاده دست نرسد و نهاده هرجا که هست برسد (گلستان) بشنو این نکته که خود را ز غم آزاده کنی خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی حافظ || نصب کرده نشانده (ناظم الاطباء ||) مبنی (یادداشت مؤلف) بناشده ساخته : شهری است بسیار مردم اندر میان کوه و رود نهاده (حدود العالم) دو شهر است بر کرانهء بیابان نهاده (حدود العالم) در مهدی شهری است خرم و آبادان میان عراق و خوزستان بر لب رود نهاده (حدود العالم) اسکندریه بر ساحل دریای روم نهاده است (مجمل التواریخ) هفت قلعه دید بر کنار آب گنگ نهاده (ترجمهء تاریخ یمینی ص 414 ) جهان بر آب نهاده ست و زندگی بر باد غلام همت آنم که دل بر او ننهادسلمان || گسترده چیده : همیشه خوان او باشد نهاده چنانچون خوان ابراهیم آزرفرخی || ذخیره پس انداز مدخر (یادداشت مؤلف) اندوخته گنج گنجینه : هر آنگه که روز تو اندرگذشت نهاده همی باد گردد به دشتفردوسی سر گنج هاشان گشادن گرفت نهاده همه رای دادن گرفتفردوسی کسی را که درویش باشند نیز ز گنج نهاده ببخشیم چیزفردوسی بخشش او را وفا نداند کردن ماندهء اسکندر و نهادهء قارونفرخی نهادهء ملکان را به نام خود برگیر چمیدهء ملکان را به ایمنی تو بچرفرخی خواسته ننهد و ناخواسته بسیار دهد از نهادهْی پدر و دادهء دارنده اله فرخی خزینه های ملوک زمین همه بربخش نهاده های شهان جهان همه بردار مسعودسعد || مدفون : اردشیر بابک به اصطخر مدفون است، هرمزد شاپور به پارس نهاده است (مجمل التواریخ) همای چهر آزاد بعضی گویند به شام نهاده است و اهل فارس گویند به پارس نهاده است (مجمل التواریخ) چنان آورده اند که طهمورث آنجا نهاده است (مجمل التواریخ ||) ودیعه سپرده سرشته : نهادهء خدایست در تو خرد چو در نار نور و چو در مشک شم ناصرخسرو طبع داری نهادهء گردون نظم داری نتیجهء کوثرسنائی|| رایج قائم استوار : قانون نهاده بگردانیدن ناستوده باشد (تاریخ بیهقی ص 491 ) که آن کاری است راست ایستاده و بنهاده (تاریخ بیهقی ص 57 ) - راست نهاده؛ میزان متعادل : و هرگاه که یک چیز از آن را خلل افتد ترازوی راست نهاده بگشت و نقصان پیدا آمد (تاریخ بیهقی).