نوبهار

[نَ / نُو بَ] (اِ مرکب) بهار نو (انجمن آرا) ربیع فصل بهار (ناظم الاطباء) آغاز فصل بهار فصل بهار (فرهنگ فارسی معین) فصلی است از فصول اربعه (از برهان قاطع) : چون لطیف آمد به گاه نوبهار بانگ رود و بانگ کبک و بانگ تزرودکی آمد این نوبهار توبه شکن پرنیان گشت باغ و برزن و کویرودکی همی نوبهار آید و تیرماه جهان گاه برنا بود گاه زردقیقی آمد آن نوبهار توبه شکن باز برگشت سوی توبهء منفرخی تا ابر نوبهار مهی را مطر بود تا در زمین و روی زمی بر نفر بود منوچهری از ابر نوبهار چو باران فروچکید چندین هزار لاله ز خارا برون دمید منوچهری برچِد بنفشه دامن و از خاک برنوشت چون باد نوبهار بر او دوش برگذشت منوچهری گهی نوبهار آید و گاه تیر جوان است گیتی گه و گاه پیراسدی آورد نوبهار بتان را و هیچ بت مانند تو به خوبی در نوبهار نیست مسعودسعد تو بهاری و تیر حاسد تو تو به از وی چو نوبهار از تیرسوزنی سبزه به عالم به نوبهار برآید بر لب او سبزه بی بهار برآمدسوزنی قرارم شد ز هفت اندام کو هر هفت ناکرده ز هفتم پرده رخ بنمود گوئی نوبهار است این خاقانی بسا محنت که دولت آخر اوست که دی مه را نتیجه نوبهار استخاقانی جام می چون لوح طفلان سرخ و زرد نوبهاری با خزان آمیختهخاقانی گلزار جوانیت به هنگام نوبهار فترت پذیرفته (سندبادنامه ص 189 ) همه فصلش چو خرم نوبهار است مقام عشرت و جای شکار استنظامی این بوی نه بوی نوبهار است بوی سر زلف آن نگار استنظامی نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی حافظ خوش نازکانه می چمی ای شاخ نوبهار کآشفتگی مبادت از آشوب باد دیحافظ چه جورها که کشیدند بلبلان از دی به بوی آنکه دگر نوبهار بازآیدحافظ || کنایه از محبوب و معشوق زیباروی : فرودآمد از تخت سام سوار به پرده درآمد سوی نوبهارفردوسی چو آگه شد از عمهء شهریار کجا نوشه بُد نام آن نوبهارفردوسی || سبزهء نورسته : در این باغ اگر نوبهاری بود ز باد خزانش غباری بودفردوسی چریده گاو گیلی در کنارش گهی آبش خورد گه نوبهارش فخرالدین اسعد به دستی گلی داشتی آبدار به دست دگر دسته ای نوبهار شمسی (یوسف و زلیخا) ز هر شاخی شکفته نوبهاری گرفته هر گلی بر کف نثاری نظامی || قسمی گل (یادداشت مؤلف) : نوبهار از غنچه بیرون شد به یک تو پیرهن بیدمشک انداخت تا دیگر زمستان پوستین سعدی || آتشکده (جهانگیری) (رشیدی) بتخانه (جهانگیری) (برهان قاطع) (رشیدی) بتکده (جهانگیری) بهار (رشیدی) رجوع به بهار و نیز رجوع به نوبهار (اِخ) شود || نام ماه دوم است از سال ملکی (جهانگیری) (برهان قاطع).