نکوهش

[نِ هِ]( 1) (اِمص) سرزنش (صحاح الفرس) (غیاث اللغات) (برهان قاطع) (انجمن آرا) (آنندراج) (ناظم الاطباء) ملامت (از غیاث اللغات) (حاشیهء فرهنگ اسدی نخجوانی) (انجمن آرا) (ناظم الاطباء) (از منتهی الارب) مذمت (صحاح الفرس) (برهان قاطع) (مهذب الاسماء) (از دهار) (ناظم الاطباء) عیب گوئی (برهان قاطع) (ناظم الاطباء) عیب جوئی (ناظم الاطباء) ذم (فرهنگ اسدی ص 219 ) (از منتهی الارب) اهانت تحقیر افترا (ناظم الاطباء) و به معنی مصدر نیز آمده است که عیب گفتن و مذمت کردن باشد (برهان قاطع) سرزنش کردن ملامت نمودن (جهانگیری) خَیْذَع لوم لائمه لومی لوماء عَذیمه عذل وَمْخه وَتَغ شکاه (از منتهی الارب) لومه ملام نکوهیدن سرکوفت تقبیح تشنیع توبیخ توکیس مثلبه تقریع تعییر قَدْح (یادداشت مؤلف) : نکوهش رسیدی به هر آهوئی ستایش بد از هر هنر هر سوئیبوشکور ستایش خوش آمَدْش بر هر هنر نکوهش نیامَدْش خوش ز ایچ در بوشکور به مدحت کردن مخلوق روی خویش بشخودم نکوهش را سزاوارم که جز مخلوق نستودم کسائی به نادانی آن کس که خستو شود ز دام نکوهش به یک سو شودفردوسی همی سر ز یزدان نباید کشید فراوان نکوهش نباید شنیدفردوسی مرا خود به گیتی نکوهش بود همان پیش یزدان پژوهش بودفردوسی این کس ما را با جواب نامه بازگردانیده شود بر قاعده ای که دل ما قرار گیرد تا نکوهش کوتاه گردد (تاریخ بیهقی ص 499 ) کسی کش نه ترس از نکوهش نه غم کند هرچه رای آیدش بیش و کماسدی همه خوی و کردار او را ستای همان دشمنش را نکوهش فزایاسدی توئی سزای نکوهش نکوهشم چه کنی ندیده کاری هرگز کسی بدین سیهی ناصرخسرو نشاید نکوهش مر او را که یزدان در این کار اسرار بسیار داردناصرخسرو ز دانا بس است این نکوهش مر او را که او را نه دانا نه سالار داردناصرخسرو و نکوهش مردمان او را از راه حق بازندارد (کلیله و دمنه) وگر سختت آمد نکوهش ز من به انصاف بیخ نکوهش بکنسعدی || عیب (انجمن آرا) (آنندراج) : نکوهش نباشد که دانا زبان گشاده کند پیش نوشیروانفردوسی هرکجا نام او بری ندمد زآن زمین گولی و نکوهش و ننگفرخی و حکما گفته اند بهترین مواهب عقل و دانش است و بدترین مصائب جهل و نکوهش (از راحه الصدور ||) منت (یادداشت مؤلف) : گر از خواسته نام خواهی و لاف بده بی نکوهش بخور بی گزافاسدی ( 1) - به کسر اول [ نِ هِ ] از کشف و مدار و رشیدی و جهانگیری، مگر در سروری و برهان به فتح اول (از غیاث اللغات).