نغوشا

[نِ / نَ]( 1) (اِ) نغوشا و نغوشاک را فرهنگ نویسان بدین معانی آورده اند: 1 - مذهب گبران (اسدی) (برهان قاطع) (صحاح الفرس) مذهبی در کیش گبران (اوبهی) 2 - آتش پرست (جهانگیری) (برهان قاطع) گبر مغ (جهانگیری) 3 - جهود (اوبهی) (صحاح الفرس) 4 - صابئین، از دینی به دینی گرایندگان؛ یعنی از هر دینی چیزی را اخذ کردند، ملایکه می پرستند و زبور می خوانند و روی به کعبه نماز می گزارند (برهان قاطع) (جهانگیری) 5 - نام جهودی هم بوده است 6 - از دینی به دین دیگر نقل کردن (برهان قاطع) مرحوم صادق هدایت این کلمه را از مجوس، مگوش( 2) مشتق دانسته است (مجلهء موسیقی سال 2 شمارهء 8 ص 35 ) ولی کریستن سن اصل کلمه را نیوشاگ( 3) دانسته است (ایران در زمان ساسانیان ص 193 ) و آن صفت فاعلی است از ترجمه کرده « سماعون » نغوشیتن( 4) پهلوی = نغوشیدن = نیوشیدن، به معنی شنونده و مستمع، و همین کلمه است که عرب آن را به است، و آن پائین ترین - پنجمین - طبقه از طبقات مانویان است، و من باب اطلاق جزء به کل به همهء مانویان اطلاق می شده 1) - در برهان هر دو ضبط ) ( است بنابراین این کلمه ربطی به صابئین ندارد( 5) (از متن و حاشیهء برهان قاطع چ معین ص 2152 دقیقی در مفهوم اصلی آن اشتباه کرده - (Magus (3) - niyoshagh (4) - nighoshitan (5 - ( آمده است (لاتینی) ( 2 که گفته است: تا میل کرد با ما از مذهب نغوشا آن زردهشت کو بود استاد پیش دارا (از حاشیهء دکتر معین بر برهان) رجوع به لغت فرس اسدی ص 6 شود.