نظام الدین شامی

[نِ مُدْ دی نِ] (اِخ)از شاعران و فضلای قرن هشتم و اوایل قرن نهم تبریز( 1) و قدیمی ترین مورخان عصر تیموری است او را شنب غازانی نیز گویند( 2) وی در بغداد می زیست و به سال 795 ه ق چون امیرتیمور آن ولایت را تصرف کرد بخدمت او پیوست و به سال 804 به فرمان امیر تیمور به ضبط وقایع ایام سلطنت او پرداخت و کتاب ظفرنامه را تصنیف کرد( 3) و چند سال بعد هنگامی که تیمور عزم سمرقند کرد، رخصت طلبید و به موطن خویش تبریز بازگشت و بقیت عمر را در آنجا بسر برد بجز ظفرنامه مطابق تحقیق آقای حکمت( 4)نظام الدین دو کتاب دیگر هم تصنیف کرده است: نخستین ریاض الملوک فی ریاضات السلوک( 5)، که بنام سلطان اویس مصدر است، و انشائی پر تکلف و اغلاق دارد؛ دیگری تلخیصی است از کتاب بلوهر و بیوذاسف، که به نام سلطان احمد بهادرخان موشح است (از سعدی تا جامی ص 492 ) (از رجال کتاب حبیب السیر ص 71 ) (سبک شناسی ج 3 ص 171 و 194 ) و نیز رجوع به حبیب السیر جزو 3 ج 3 ص 90 و دانشمندان و سخنوران آذربایجان شود ( 1) - منسوب به محلهء شنب غازان، - (2) ( یعنی آرامگاه غازان خان مغولی که به دو میل مسافت در جنوب غربی شهر تبریز واقع است (از سعدی تا جامی ص 492 شامی نه از آن سبب است که اهل شام بوده است، بلکه اهل شنب غازان تبریز بوده از این رو شامی تلفظ می شده (حاشیهء حکمت بر ص 266 از سعدی تا جامی) ( 3) - این کتاب در کمال سادگی و دقت تحریر شده است و در مقدمه گوید: امیر تیمور امر کرد - (4) ( که از عبارات مشکل پرهیز کن و طوری بنویسی که عامه فهم کنند و خاصه اعتراض نکنند (از سبک شناسی ج 3 ص 192 5) - مؤلف دانشمندان و سخنوران آذربایجان سال تألیف این کتاب را 768 ضبط ) 495 - از سعدی تا جامی، حواشی صص 493 کرده است.