نطرون

[نَ] (معرب، اِ)( 1) بورهء ارمنی (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (از ذخیرهء خوارزمشاهی) بورق (المنجد) قسمی از بورق ارمنی است و در صنعت صابون سازی به کار است (از متن اللغه) بورق ارمنی (منتهی الارب) (از نزهه القلوب) (از اقرب الموارد) بورق احمر (تحفهء حکیم مؤمن) گروهی گفته اند بورهء ارمنی است و گروهی گفته اند سنگی است که به روزگار چون آهک می شود، وی را اندر داروهاء بیرون به کار دارند و نباید خوردن (یادداشت مؤلف از ذخیرهء خوارزمشاهی) به رومی او را افراسیمون گویند، بشر گوید: آن بورهء سوخته است، و به سندی او را قطراوس گویند، و گفته اند: نطرون بوره ای است که از قاین به اطراف برند و رنگ او سرخ است، ابوزید بلخی گوید در کتاب کیمیا که: آن بورهء ارمنی است دو نوع است: یک نوع سفید است و سبک و به خانهء زنبور مشابهت دارد، و نوع دیگر پارها باشد تنک؛ رازی در کتاب خود آورده است که: در خمیر نان به کار برند آنچه سفید بود او را نطرون گویند (از ترجمهء صیدنه) ( 1) - کلمهء یونانی است (از المنجد) از لغات دخیل است (از اقرب الموارد).