نصل

[نَ] (ع اِ) آهن تیر و سنان و شمشیر و کارد مادام که مِقْبَض و دسته ای نداشته باشد( 1) (از اقرب الموارد) آهن [ تیغه یا پیکان ] بدون قبضهء نیزه و تیر و کارد و شمشیر (از معجم متن اللغه) (از المنجد) پیکان (دهار) ج، انصل، نصال، نصول رجوع به معانی بعدی شود || پیکان تیر (غیاث اللغات) (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (مهذب الاسماء) ج، نصول، نصال || پیکان نیزه (غیاث اللغات) (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) ج، نصول، نصال || تیغ بی قبضه (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) تیغ شمشیر (مهذب الاسماء) تیر (دهار ||) کارد بی دسته (ناظم الاطباء) (از منتهی الارب) (از آنندراج) ج، انصل، نصال، نصول || آنچه نو بیرون آمده باشد از گیاه بهمی (منتهی الارب) (آنندراج) (از متن اللغه) (از اقرب الموارد ||) سر، با همه اجزای آن (از منتهی الارب) (از آنندراج) (از ناظم الاطباء) رأس با آنچه در آن است (از متن اللغه) (از اقرب الموارد ||) تندی پس سر (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء ||) اعلای سر (منتهی الارب) (آنندراج) (از متن اللغه) (از اقرب الموارد) بلندی سر (ناظم الاطباء) قمحدوه (متن اللغه) (اقرب الموارد ||) رشتهء از دوک برآمده (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از متن اللغه) (از اقرب الموارد ||) درازی سر شتر و اسب (منتهی الارب) (آنندراج) (از ناظم الاطباء) طول رأس در اشتر و اسب، در مورد انسان اطلاق نمی شود (از متن اللغه) (از اقرب الموارد (||) ص) معول نصل؛ میتین دسته درآمده (منتهی الارب) (آنندراج) (از ناظم الاطباء) (از متن اللغه) (از اقرب الموارد (||) مص) درنشستن پیکان تیر در چیزی( 2) (از منتهی الارب) (آنندراج) (از ناظم الاطباء ||) درنشاندن پیکان را در چیزی( 3) (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء) (از متن اللغه ||) برنشاندن پیکان را بر تیر (از ناظم الاطباء ||) ثابت ماندن پیکان و برنیامدن( 4) (از ناظم الاطباء) ثابت ماندن پیکان تیر در چیزی و بیرون نیامدن (از متن اللغه ||) بیرون آمدن پیکان( 5) (از ناظم الاطباء) بیرون آمدن پیکان از تیر (از متن اللغه ||) برآمدن چیزی از محل خود (از ناظم الاطباء) خارج شدن (از المنجد) (از اقرب الموارد) گویند: نصل السهم من نصله، نصلت الخیل من الغبار، نصل الطریق موضع کذا (المنجد) (از اقرب الموارد) و نصل علینا فلان من الشعب و نحوه (اقرب الموارد) ( 1) - فاذا کان لها [ للسیف، مثلًا ] مِقْبَض فهو سیف و ربما سُمِّیَالسیف نصلا (اقرب الموارد) ( 2) - متعدی و لازم ( 3) - متعدی و لازم ( 4) - معنی متضاد ( 5) - معنی متضاد.