نسا

[نِ] (اِخ) نام شهری است در خراسان (برهان قاطع) (آنندراج) شهری است [ به خراسان ] بر دامن کوه نهاده اندر میان کوه و بیابان با نعمت بسیار و هوای بد و آبهای روان (از حدود العالم) شهری است از خراسان نزدیک سرخس و ابیورد و بانی آن فیروزبن یزدجرد است جد انوشیروان و لهذا شهر فیروز میگفته اند و آن شهری است خوش آب وهوا و کثیرالفواکه لیکن عرق مدنی که رشته گویند در آن بسیار می شود، حتی در تابستان کمتر کسی است که بدین بلا مبتلا نبود و نسائی که امام حدیث است از آنجاست (از فرهنگ نظام از سراج) و قصبهء آن تفتازان است و با ابیورد نزدیک است (انجمن آرا) (از آنندراج) شهری است در خراسان، بین آن و سرخس دو روز و بین آن و مرو پنج روز و بین آن و ابیورد یک روز و تا نیشابور بر شش یا هفت روز راه است، و سخت وباخیز است (از معجم البلدان) : ز گرگان بیامد به شهر نسا یکی رهبری پیش او پارسافردوسی سلطان فرمود تا نامه ها ( نبشتند به هرات و پوشنگ و طوس و سرخس و نسا و باورد (تاریخ بیهقی ص 34.