نزاری قهستانی

[نِ یِ قُ هِ] (اِخ)سعدالدین بیرجندی شاعر اسماعیلی مذهب ایرانی است که در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم می زیسته است تخلص خود را از نام المصطفی لدین اللهبن المستنصر بالله خلیفهء فاطمی مصر معروف به نزار گرفته است وی گذشته از دیوان قصاید و غزلیات، مثنویی به نام دستورنامه دارد وفات وی به سال 720 ه ق( 1) در بیرجند اتفاق افتاد او راست: نگاه می کنم از هرچه آفرید خدای مرا سه چیز خوش آمد در این سپنج سرای یکی سماع و دویم باده و سیم شاهد که اختیار همین هر سه کرد عالی رای آوازه درافتاد که تائب شدم از می بهتان صریح است من و توبه؟ کجا؟ کی؟ از دوست قاصدی که پیام آورد به دوست انصاف می دهم که کم از جبرئیل نیست شکایتی بود، اما نمی توانم گفت که هیچ خصم نکرد آنچه یار کرد و برفت بهشتی دوزخی کافر مسلمان هرچه می خوانی خبر از خود ندارم عاشقم، اینها نمی دانم بسیار عمرها و بسی روزگارها بگذشت و کارها بنگشت از قرارها وضعی نهاده اند ز مبدای کن فکان کآن وضع مندرس نشود در هزارها بر نقطهء وجود که عشق است نام آن از و « از سعدی تا جامی » ذوق می کنند فلک ها مدارها بسیار خشت کالبد جان آدمی برهم نهاد دهر و فروریخت بارها رجوع به ترجمهء ج 3 تاریخ ادبیات براون ص 199 و آتشکدهء آذر چ سادات ناصری ج 2 ص 529 و مجمع الفصحا چ مصفا ج 3 ص 1358 شود ( 1) - و به روایت هدایت در مجمع الفصحا سال 695 اما برحسب تحقیق سیدحسن سادات ناصری در حاشیهء ص 529 آتشکدهء آذر وی تا سال 721 زنده بوده است.