ناهید

(اِخ) زهره (فرهنگ اسدی) (منتهی الارب) ستارهء زهره را گویند و مکان او فلک سیم است و اقلیم پنجم بدو تعلق دارد (برهان قاطع) (آنندراج) نام ستارهء سوم از هفت سیاره است که نام دیگرش زهره است( 1)(فرهنگ نظام) زهره (انجمن آرا) ستارهء زهره که وپارای نیز گویند (ناظم الاطباء) ستارهء زهره که بر فلک سوم تابد و آن را مطربهء فلک گویند (غیاث اللغات) زاور آناهیتا بیدخت پریدخت آنائیتیسن ونوس : بلند کیوان با اورمزد و با بهرام ز ماه برتر خورشید و تیر با ناهیدبوشکور به دمّ لشکرش ناهید و هرمز ز پیش لشکرش بهرام و کیواندقیقی ناهید چون عقاب ترا دید روز صید گفتا درست هاروت از بند شد رهادقیقی که شیر ژیان است هنگام رزم به ناهید ماند همی روز بزمفردوسی بر او کرده پیدا نشان سپهر ز کیوان و بهرام و ناهید و مهرفردوسی خداوند کیوان و گردان سپهر فروزندهء ماه و ناهید و مهرفردوسی شده ناهید رخشانش پرستار چو روز روشنش گشته شب تار شمسی (یوسف و زلیخا) تا چو خورشید نباشد ناهید چون دوپیکر نبود نجم پرنفخری نخستین فلک ماه را منزل است دگر تیر را باز ناهید راستناصرخسرو سماع ناهید آخر ز مردمان که شنید که خواند او را اخترشناس خنیاگر مسعودسعد (دیوان ص 348 ) ناهید رودساز به امید بزم تو دارد به دست جام عصیر اندر آسمان سوزنی از کحل شب چو دیدهء ناهید شب گمار روشن شود چو اختر صبح منورمانوری تیز کیوان به سبلت برجیس بهرام در ناهیدانوری بدان خدای که خورشید آسمان را داد جوار سکْنهء بهرام و حجرهء ناهیدانوری کوکب ناهید باد بر در تو پرده دار چشمهء خورشید باد بر سر تو سایبان خاقانی ناهید دست بر سر از این غم رباب وار نوحه کنان نَشیدسرای اندرآمدهخاقانی حامله ست اقبال مادرزاد او قابله ش ناهید عشرت زای بادخاقانی یزک داری ز لشکرگاه خورشید عنان افکند بر برجیس و ناهیدنظامی جمشیدحشمت ناهیدبزم (حبیب السیر) آفتاب رحمت قمرسریر کیوان منزلت مشتری ضمیر ناهیدبهجت (حبیب السیر ج 3 ص 1) ز شوق وصل آن تابنده خورشید به بزم چرخ، رقصان گشت ناهیدوحشی از ره من دور شو کز بیم من بهرام چرخ میخرد صدره به جوشن معجز ناهید را شهاب ،Anahita تبریزی به یاد بزم تو ناهید را به کف بربط به کین خصم تو بهرام را به بر جوشن شهاب تبریزی ( 1) - در اوستا به معنی آلوده، جمعاً یعنی: ناآلوده و پاک، این کلمه در اوستا صفت فرشته ای است مؤنث که « اهیته » علامت نفی و « ان » مرکب از نگهبان آب است و مخفف آن ناهید است، بعدها اناهید را به ستارهء زهره یعنی همان ستارهء زیبائی که رومیان عنوان الههء اطلاق کردند (از حاشیهء برهان قاطع چ معین، ذیل اناهید) (Venus) وجاهت بدان داده اند.