ناظم هروی

[ظِ مِ هَ رَ] (اِخ) فرخ حسین (ملا)، متخلص به ناظم از شاعران قرن یازدهم هرات است، وی سفری به بنگاله کرده، و در همانجا رحل اقامت افکنده و به روایت مؤلف تذکرهء مرآه الخیال به سال 1068 ه ق درگذشته است او را با نصرآبادی نیز مکاتبات شاعرانه بوده( 1) لطفعلی بیگ آذر او را مداح سلسلهء شاملو [ در هرات ] دانسته و مثنوی یوسف و زلیخائی به وی نسبت داده است( 2) او راست: از غلط بخشی ابنای زمان نیست عجب کز گهر آب ستانند و به دریا بخشند دست از کرم به عذر تنک مایگی مشوی برگی در آب کشتی صد مور می شود از لطافت بس که روحانی سرشت افتاده است گیرمش گر در بغل پندارم آغوشم تهیست نامی از خویش در جهان بگذار زندگانی برای مردن نیست رجوع به آتشکدهء آذر ص 155 و نتایج الافکار ص 722 و سرو آزاد ص 105 و تذکرهء حسینی ص 356 و شمع انجمن ص 459 و ریحانه الادب ج 4 ص 160 و روز روشن ص 677 و مرآه الخیال ص 127 شود ( 1) - نصرآبادی آرد: فقیر اگرچه به صحبت او فایز نشده ام اما جاسوس خیال در میانه آمدوشدی دارد چنانکه گاهی 2) - برهان استعدادش مثنوی یوسف و زلیخا ) ( به اشعار بلاغت آثار سروربخش خاطر می گردد (تذکرهء نصرآبادی ص 540 ( است که یوسف سخن را از چاه زندان وارهانید و به مصر بلندپایگی برده بر تخت نشانید (تذکرهء شمع انجمن ص 459.