نادم لاهیجی

[دِ مِ] (اِخ) ملا نادم لاهیجی گیلانی( 1) از شاعران عصر صفویه است نامش شهسوار بیگ است و در سیداشرف لاهیجان متولد 2) در )« در آغاز صدقی تخلص میکرد و الحال که 1024 بوده باشد نادم تخلص ایشان است » : شده است مؤلف مآثر رحیمی آرد اوان جوانی بترک وطن گفت و عزیمت هندوستان کرد و در آنجا با نظیری آشنا گشت و از او محبت ها دید تقی الدین اوحدی قصیده ای در مدح مولانا نظیری نیشابوری گفته بخدمت وی [ در گجرات » : که او را در اگره هندوستان ملاقات کرده است آرد (3)« هندوستان ] پیش گرفت و او نیز در جایزه و تشریف تقصیر نکرد بعد از فوت مولانا نظیری مرثیه ای خوب بجهت وی گفت اکثر اوقات او » مؤلف تذکرهء میخانه که او را در سال 1020 در کشمیر ملاقات کرده و در آن وقت نادم سی ساله بوده است، آرد به نرادی میگذشت و در آن کار به مرتبه ای نقش او موافق نشسته بود که وجه معیشت خود از آن میگذرانید، چون ساعتی از آن قریب « امر فارغ می شد بقیهء اوقات صرف می کشی و بی پروائی مینمود عدهء ابیاتش تا ایام ملاقات فقیر به چهار هزار رسیده بود هفتاد سال عمر کرد( 4)، مدتی در بنگاله و عظیم آباد هندوستان به سر برد و سرانجام بدوران شاه صفی( 5) به اصفهان برگشت و در (8)« حاجی محمدخان قدسی هر بیتش را به یک اشرفی میخرد » ( همانجا درگذشت( 6) و در تختگاه هارون ولایت مدفون است( 7 و اینک نمونه ای از اشعار او: نوروز شد که بر سر نشو و نما شوم گل وا شود ز باد و من از باده وا شوم سرگشتگی ز سر نرود مرد عشق را گر بعد مرگ سنگ شوم آسیا شوم * بسیار در این کهنه سرا معرکه دیدیم بازیچهء اطفال تماشای دگر داشت * نام من هر که برد باعث بدنامی تست رفتم از خاطر خلقی که تو از یاد روی * من و مسجد همه دانند که تهمت باشد کار هر طایفه باید که به نسبت باشد * بیچاره تر ز ماست بر او رحم واجب است هرکس که گوید از خوشی روزگار ما * به هر طرف که فرو هشته زلف بخرامی گمان برند که صیاد دام بر دوش است * گر به مرگ من خوشی بخرام بر بالین من دیر می میرد چو حسرت در دل بیمار هست * در کعبه اگر دل بسوی یار نباشد احرام کم از بستن زنار نباشد * دلم در وصل از تاب رخ جانانه می سوزد فروزد ( گر چراغ تیره بختان خانه می سوزد ( 1) - مؤلف تذکرهء حسینی نادم لاهیجی و نادم گیلانی را دو نفر پنداشته است (ص 355 5) - تذکرهء ) 3) - از میخانه، بنقل از تذکرهء عرفات ( 4) - تذکرهء نصرآبادی ص 240 ) 2) - مآثر رحیمی ج 3 ص 1266 ) - (8) 7) - نصرآبادی ص 240 ) 6) - سرو آزاد ص 56 ، تذکرهء حسینی ص 355 ، نتایج الافکار ص 720 ) نصرآبادی ص 240 کلمات الشعراء ص 132.