ناپلئون بناپارت

[پُ لِ ئُنْ بُ] (اِخ)( 1) یا ناپلئون اول امپراطور فرانسه و یکی از جهانگشایان معروف تاریخ است وی در پانزدهم اوت 1769 م در شهر آژاکسیو( 2)واقع در جزیرهء کرس بدنیا آمد جزیرهء مزبور به سال 1768 به تصرف فرانسه درآمده بود و هنگام تولد ناپلئون جزئی از خاک فرانسه محسوب میشد پدرش شارل بناپارت( 3) و مادرش ماریا لیتیزیا رامولینو( 4) نام داشت وی چهارمین فرزند و دومین پسر شارل بناپارت بود ناپلئون تحصیلات خود را در مدرسهء نظامی برین( 5) شروع کرد و به سال 1774 برای طی دورهء یکسالهء شان دو مارس( 6) بپاریس رفت و چون از تحصیل در مدرسهء اخیر فراغت یافت ( 1785 ) با رتبهء ستوان دومی وارد هنگ والانس( 8) ] شد( 9) در این ایام دلبستگی زیادی به سرنوشت فرانسه نداشت و برای تأمین استقلال a توپخانهء لافر( 7) [ ساخلو جزیرهء کرس کوشش میکرد اما ظهور انقلاب رای او را تغییر داد وی به سال 1793 (در رتبهء سروانی توپخانه) در جنگ و محاصرهء تولون( 10 ) شرکت جست و دوبار مجروح شد و با شجاعت فوق العاده ای که از خود نشان داد، خویشتن را معروف ساخت اما شخصیت و نبوغ نظامی او به سال 1794 در جنگهای ایتالیا مورد توجه همگان قرار گرفت در این سال رتبهء ژنرالی مأمور کردند و او « وانده » بریگاد توپخانه را داشت در سال 1795 او را به ریاست یک بریگاد پیاده نظام منصوب و بدفع شورشیان چون تصدی این مقام را دون شأن خود میدانست از قبول آن سرباز زد و در نتیجه از خدمت برکنار شد و اندکی بعد مأموریت ژنرال دیویزیون توپخانه « 13 واندمیر » حفظ مجلس کنوانسیون( 11 ) و دفع سلطنت طلبان به عهدهء او واگذار گردید و فردای روز شد و سپس به ریاست کل قوای داخلی نایل آمد و پنج ماه بعد ( 23 فوریه 1796 ) در حالی که بیست و هفت سال بیشتر نداشت به فرماندهی سپاه مأمور ایتالیا رسید و مجال مناسبی برای ابراز لیاقت و ترقیات آیندهء خود به چنگ آورد جنگ و فتوحات او در ایتالیا یکسال مدت گرفت و سرانجام در دسامبر 1797 فاتح و سربلند به پاریس مراجعت کرد و پاریسیان باشکوه و جلال فراوانی از او استقبال کردند اندکی بعد دولت فرانسه او را به فرماندهی کل قوای انگلستان منصوب کرد و او به عزم اینکه خارج از جزایر انگلیس لطمه ای به آن دولت بزند آهنگ تصرف مصر کرد تا راه انگلستان را با هندوستان قطع کند [ مصر در آن زمان از مضافات سلطنت عثمانی محسوب میشد لکن سلطان ترک در آنجا جز نامی نداشت و اداره امور مملکت با امراء مملوک بود ] 12 ) لشکرکشی و فتوحات مصر از سال 1798 تا 1799 طول کشید( 13 ) و هنگامی که به پاریس بازگشت دیگر دیرکتوار قدرت ) یکسال پیش خود را نداشت و با ناکامیها و مشکلاتی مواجه شده بود ناپلئون موقعیت را مناسب یافت و با کودتائی که در 18 برومر 1799 ) کرد قدرت را به دست گرفت و خود را قنسول اول نامید و چون به قدرت رسید اعمال مستبدانه ای از قبیل اعلام رژیم ) بردگی در مستعمرات فرانسه و اعدام دوکِ آنگین( 14 )مرتکب شد و به موازات آن اقدامات مدنی نیز کرد از آنجمله: تدوین قانون مدنی فرانسه، وضع قانون جدید مالیاتی، ایجاد بانک و دانشگاه و تفکیک دین از سیاست به سال 1802 به مقام قنسول دائمی رسید و سرانجام در ماه مه 1804 مجلس ملی و سنای فرانسه او را امپراطور خواند وی هنگام جلوس بر تخت امپراطوری 35 سال داشت « اولم » ناپلئون، دوران امپراطوری خود را به جنگ با اروپائیان گذراند: سال 1806 را در جنگ با اطریش و روسیه سپری کرد، در « پرس بورگ » بر قشون متحدهء روس و اطریش غلبه کرد و این جنگ را با معاهدهء « اوسترلیتز » سپاه اطریش را درهم شکست و در شکست داد و در « اشتارت » و « ینا » خاتمه داد از اکتبر 1806 تا ژوئن 1807 سرگرم جنگ با پروس و روسیه بود، پروس ها را در بر سپاهیان روس غلبه کرد آوریل و ژوئیهء 1809 را در جنگ با اطریش گذراند و در این نبرد هم به پیروزی « فریدلند » و « ایلو » رسید جنگهای او با اسپانیا نیز از مه 1808 تا دسامبر 1813 مدت گرفت سرانجام نبردهای ناپلئون تا سال 1809 بقرار صلح وینه انجامید در اینجا ناپلئون به اوج ترقی رسیده بود و فتوحات نمایان وی تا سال 1812 ادامه داشت، در این سال فرانسه حاکم بر مقدرات اروپا و ناپلئون فرمانروای قارهء اروپا بود دورهء دوم تاریخ امپراطوری وی که بعکس دوران نخست با شکست ها و ناکامی های متوالی قرین بود از سال 1812 شروع شد: در این سال وی دوستی خود را با روسیه بهم زد و بروسیه لشکر کشید و شهر مسکو را فتح و تصرف کرد اما از این سفری که در آغاز فاتحانه مینمود با لشکری پراکنده و نیمه جان از سرما و قحطی، بتلخی بازگشت و در این لشکرکشی لطمات جانکاه ناتوان کننده دید در ماه مه 1813 به آلمان لشکر کشید و از آنجا هم شکست خورده به فرانسه مراجعت کرد سرانجام دول اروپائی که به جنگ با ناپلئون اتفاق کرده بودند به فرانسه هجوم بردند و پاریس را تصرف تبعید کردند و فرانسه همهء ممالک مفتوحهء خود را از دست « الب » کردند و جهانگشای فرانسوی را در 20 آوریل 1814 به جزیرهء داد ناپلئون دو ماه تبعیدی جزیرهء الب بود و روز 28 فوریهء 1815 با هزار تن از سربازان قدیم خود از تبعیدگاهش به کشتی نشست قدم به خاک « ژوان » و آهنگ فرانسه کرد تا تخت و تاج از دست رفتهء خود را بار دیگر تصرف کند و روز اول مارس در خلیج شد (لوی هیجدهم با شنیدن خبر بازگشت ناپلئون از پاریس فرار کرده بود) و « تویلری » فرانسه نهاد و روز بیستم مارس وارد قصر میدانستند به دفع او « دشمن و برهم زنندهء آسایش ملل عالم » مردم فرانسه مقدم او را گرامی داشتند( 15 ) سلاطین اروپا که او را انگلیسی « ولینگتن » پروسی و « بلوخر » یکدله شدند و سپاهی گران فراهم کردند و به جنگ او گسیل داشتند فرماندهی این سپاه را ناپلئون را برای همیشه شکست دادند ( 18 ژوئن 1815 ) نبرد واترلو آخرین جنگ ناپلئون بود، « واترلو » به عهده گرفتند و در میدان تبعید کردند دوران اخیر امپراطوری « سنت هلن » فرماندهان فاتح اروپائی، امپراطور شکست خوردهء فرانسه را دستگیر و به جزیرهء ناپلئون به حکومت صد روزه معروف است ناپلئون ایام آخر عمر خود را در جزیرهء سنت هلن، به تلخی و ناکامی و سختی گذراند Napoleon - ( و سرانجام در سن 52 سالگی در شب پنجم مه 1821 به سرطان معده در تبعیدگاه غم آلود خود درگذشت ( 1 Bonaparte (2) - Ajaccio (3) - Charles Bonaparte (4) - Maria Latitia Ramilino (5) - Brienne 6)) - استادان مدرسهء شان دو مارس آیندهء خوبی برای او ) - Champ de Mars (7) - Lafere (8) - Valence (9 ناپلئون، تألیف ) « اگر حوادث ایام با او مساعدت کند، خیلی پیشرفت خواهد کرد » : پیش بینی کرده بودند یکی از آنها گفته بود 13 ) - ناپلئون ضمن ) تاریخ قرن هیجدهم آلبر ماله ص 507 - (Toulon (11) - Convention (12 - ( هانری کالوه) ( 10 سپاهی که به جنگ مصریان برده بود دویست تن از دانشمندان و نویسندگان و هنرمندان را نیز بهمراه داشت و همینان بودند که چون شب - (Duc d'Enghien (15 - (14) ( پایه ریختند (ناپلئون: هانری کالوه ص 53 « مصرشناسی » دانش جدیدی را به نام دوشنبه 20 مارس ناپلئون در دهلیز قصر تویلری که پر از هواخواهان او بود ظاهر گشت سُرور خلایق مبدل بجنون و هذیان شد که شاهد واقعه بود گوید: گمان کردم که رستاخیز « تیه بو » حضار امپراطور را روی دست گرفته بتالار طبقهء اول رسانیدند، ژنرال ( تاریخ قرن هیجدهم آلبر ماله ص 680 ) « فرارسیده است هیجان و شور مردم چنان بود که گفتی سقفها منهدم خواهد گشت.