نابغهء شیبانی

[بِ غَ یِ شَ ] (اِخ) عبدالله بن مخارق بن سلیم بن حضیره( 1)بن قیس معروف به نابغهء شیبانی، از قبیلهء بنی شیبان است و از شاعران بدوی و معاصر و مداح دولت اموی است در بادیه زندگی می کرد( 2) و هر چندگاه به شام می آمد و خلفای بنی امیه را مدیحتی ( میگفت وصلتی میگرفت و میرفت از ممدوحان ویند: عبدالملک مروان و فرزندانش و در حق ولید نیز مدایح فراوانی دارد( 3 صاحبان تذکره ها او را نصرانی مذهب دانسته اند( 4)، بدلیل اشارات و اصطلاحات نصرانی فراوانی که در اشعارش یافته می شود، صاحب ریحانه الادب آرد: به اقتضای عصبیت مذهبی در اشعار خود از انجیل و رهبان و دیگر اصطلاحات مذهبی نصرانیت بسیار یاد کرده است( 5)، اما مصحح الاغانی طبع بیروت بدلیل ابیاتی از این گونه: و تعجبنی اللذات ثم یعوجنی ویسترنی عنها من الله ساتر ویزجرنی الاسلام والشیب والتقی و فی الشیب و الاسلام للمرء زاجر او را مسلمان دانسته است( 6) بدوران ولیدبن یزید، به سال 120 هجری درگذشت( 7) این ابیات از قصیدتی است که در مجلس عبدالملک انشاد کرده است: آلیت جهداً و صادق قسمی برب عبد تُجنه الکرح یظل یتلوالانجیل یدرسه من خشیه الله قلبه طفحُ لابنک اولی بملک والده و نجم من قد عصاک مطّرح داود عدل فاحکم بسیرته ثم ابن حرب فانهم نصحوا وهم خیار فاعمل بسنتهم و احی بخیر و اکدح کماکدحوا( 8) و نیز رجوع شود به: ضحی الاسلام ص 304 ، عقدالفرید ج 3، الاعلام زرکلی ج 2 و 3، تاریخ آداب اللغه العربیه ج 1 ص 303 ، دائره المعارف الاسلامی، ریحانه الادب ج 4 - ( 1) - چنین است در اعلام زرکلی، اما در اغانی: حصره ( 2 ) ، ص 138 ، اغانی ج 7 ص 104 و 105 ، قاموس الاعلام ج 6 ص 4533 4) - اغانی ج 7 ص 104 و تاریخ آداب اللغه العربیه ج 1 ) 3) - اعلام زرکلی ج 2 ص 585 ) تاریخ آداب اللغه العربیه ج 1 ص 303 8) - تاریخ آداب اللغه ) 7) - اعلام زرکلی ج 2 ص 585 ) 6) - اغانی طبع بیروت ج 7 حاشیهء ص 105 ) 5) - ج 4 ص 138 ) ص 303 العربیه ج 1 ص 303.