نا

است در ناخدا رجوع به ناخدا شود || و به معنی نای و نی هم آمده (برهان) نی را گویند و آن را نای نیز « ناو » (اِ) مخفف خوانند (از جهانگیری و شعوری) : نئی چنگی که ناساز تمامی تو هم نا میزن آن سازت تمام است شرف الدین شفروه سماع عاشقان تسبیح دان زیرا که خوش باشد هر آن نوحه که صاحب ماتمی با چنگ و نا گوید امیرخسرو || و هم مخفف نای است در ترکیبات: سورنا کرنا و شاید هم در کلمهء گندنا ||؟ و حلقوم را نیز گفته اند (برهان) رجوع به نای شود || طعنه و سرزنش و ملامت( 1) (ناظم الاطباء ||) به معنی آب است که به عربی ماء گویند (برهان) (شمس اللغات)( 2 ||) در اصطلاح جنوب شرق دادن یا بوی ناگرفتن بوی چیز در نم و تاریکی مانده بوی آردِ « نا » ایران (کرمان) به معنی تنبوشهء سفالین است || نمور بوی مدتی در رطوبت مانده رطوبت: این نان بوی نا میدهد بوی نم توسعاً بوی رطوبت و چیز نم گرفته و هر بوی گنده - و کلمهء باشد و ناکش سوراخی است که برای رفع بوی در مستراح کنند( 3) (یادداشت مؤلف) « کش » بدین معنی و « نا » (ناکش) مرکب از (|| برهان چ معین ص 2112 ) na ناه بر وزن ماه بوی نم را گویند یعنی بوئی که از زیرزمین ها و سردابها بر دماغ خورد تهرانی (در تداول عام) بقیهء از قوت است: آخرین قوت ضعیف ترین حد قوت و بیشتر قوت تحمل ترشی اندک قوت: دلم نا ندارد نا ندارد حرف بزند امروز عصر دیگر دلم نا نداشت چون ترشی نخورده بودم (یادداشت مؤلف ||) رمق و گویا به معنی نفس باشد آیا مای نافیه را ماء به معنی آب « به معنی آب است که به عربی ماء گویند » : 1) - فقط در ناظم الاطباء ( 2) - در برهان مینویسد ) به معنی آب است؟ (یادداشت مؤلف) در جهانگیری این بیت منوچهری « نا » تصور کرده است؟ یا لا را ماء خوانده و یا واقعاً دامغانی شاهد آمده : تا باغ پدید آرد برگ گل نیسانی تا ابر فروبارد نا و نم آذاری ولی در دیوان منوچهری (چ دبیرسیاقی ص 89 ثاد، » و چ کازیمیرسکی ص 121 ) بیت چنین آمده : تا باغ پدید آرد برگ گل مینائی تا ابر فرو بارد ثاد و نم آذاری و در عربی آمده و نسخه بدلهای دیگر این کلمه: نار، آب، ثاو، ثاء، ناء، اشک، ماء است « بتحریک نم و خاک نمناک و سرما - منتهی الارب بوی نم آب هست « بوی نا » (دیوان منوچهری چ دبیرسیاقی ص 89 ج 2) و برای نا به معنی آب شعر دیگر هم نیست، لیکن در تکلّم Remugle - ( (فرهنگ نظام) و ممکن است مصحف ماء عربی باشد (حاشیهء ص 2085 برهان چ معین) ( 3.