اروستان

[اَ وَ] (اِخ)(1) شهر نصیبین. این شهر کهنسال که در کتیبه های آشوری بخط میخی از نهصد سال پیش از مسیح ببعد نسیبینا(2) خوانده شده، پایگاه شهرستانی است که بعدها «بیت عربایه»(3) نامیده شده است. این شهرستان در پهلوی اروستان یاد گردیده و نویسندهء ارمنی موسی خورنچی در مائهء پنجم میلادی شهرستان نصیبین (نچیبین) را اروستان نامیده است شک نیست که در روزگار ساسانیان شهرستان نصیبین نزد ایرانیان اروستان خوانده میشده است یعنی بنام سریانی آن سرزمین که بیت عربایه باشد هیئت ایرانی داده اند چنانکه سرزمین بابل یعنی جائیکه بعدها سلوکیه و تیسفون بنا گردید و بیت ارامیه(4) خوانده شد، نام سورستان داده اند. بلاذری و مسعودی و ابن رسته نیز همین نام را بکار برده اند. در زند یعنی تفسیر پهلوی اوستا که در روزگار ساسانیان نوشته شده، در فرگرد اول وندیداد بند 19 در توضیح کلمهء رنگها(5) که نام رودی است، از اروستان ارم(6) (اروستان روم) نام برده و آن با رود دجله که در فارسی اروند گویند یکی دانسته شده است. اینکه مفسر اوستائی مخصوصاً اروستان (نصیبین) را از آن دولت روم خوانده، یادآور سال 591 م. است که خسروپرویز اروستان را به موریکیوس (موریق)(7) امپراطوربیزانس (رم سفلی) واگذار کرد. (فرهنگ ایران باستان تألیف پورداود ج 1 صص 163 - 164).
(1) - Arvastan.
(2) - Nasibina.
(3) - Beth Arabaye.
(4) - Beth Aramaye. رجوع به ارنگ شود.
(5) - Rangha
(6) - Arvastan - i Arom.
(7) - Maurikios. (Maurice).