عوالم

[عَ لِ] (ع اِ) جِ عالَم. (اقرب الموارد) (منتهی الارب) (آنندراج). رجوع به عالم شود. جهانها و عالمها. (ناظم الاطباء). || زمانها. || حالات و کیفیات مخصوص. (از ناظم الاطباء). و در فارسی بصورت غیرفصیح بر «عوالمات» جمع بسته شود. (از فرهنگ فارسی معین).
- عوالم اربعه؛ عبارتند از عالم لاهوت، عالم ملکوت، عالم جبروت، عالم ملک و ناسوت، که برخی آن را عوالم خمسه دانند. (از فرهنگ مصطلحات عرفا). و رجوع به عوالم خمسه شود. اما در فلسفهء اشراقیان عوالم اربعه عبارت از چهار عالم زیر باشد: 1 - عالم انوار قاهره، که عالم انوار مجردهء عقلیه اند. 2 - عالم انوار مدبره، که عبارت از عالم انوار مدبرهء اسفهبدیهء فلکیه و انسانیه است. 3 - عالم برزخیات، که عبارت از عالم حس میباشد. 4 - عالم صور معلقهء ظلمانیه، که عالم مثال و عالم خیال است که بنام عالم اشباح هم نامیده شده است و قدما آن را عالم مقدار نامیده اند. (از فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی از شرح حکمه الاشراق ص 515).
- عوالم خمسه؛ عبارت است از عالم علم، عالم عین، عالم جبروت (اعلی و اسفل) که آن را مثال مطلق و غیب مضاف هم گویند، عالم ملکوت، که آن را عالم ارواح نیز گویند، عالم خلق، که آن را عالم ملک و ناسوت هم نامند. (از فرهنگ مصطلحات عرفا). و رجوع به عوالم اربعه شود.
- عوالم عالیه (عالی)؛ عبارتند از عالم مجردات طولیه و عرضیه و صور مجرده و مثل معلقه. (از فرهنگ لغات و اصطلاحات فلسفی).
- عوالم کلیه (کلی)؛ مراد از آن عقل کل است که عقل اول باشد، و نفس کلیه. و انسان کامل است. که هر یک جامع مراتب اموری اند. (از فرهنگ مصطلحات عرفا).
- عوالم لبس؛ (اصطلاح تصوف) تمام مراتب نازله از حضرت احدیت است، زیرا که ذات قدسیه تنزل فرموده به تعینات در مراتب و متصف شده به صفات روحانیه و مثالیه و حسیه. (از فرهنگ مصطلحات عرفا از اصطلاحات شاه نعمه الله ولی ص 55).