رمل

[رَ مَ] (ع اِ) باران اندک (مهذب الاسماء) (منتهی الارب) اندک از باران (اقرب الموارد) باران خفیف (از متن اللغه ||) فزونی در چیزی (منتهی الارب) زیادتی در چیزی (از اقرب الموارد ||) خطهای پای گاو دشتی مخالف سایر رنگ او (منتهی الارب) خطوطی است در پاهای گاو وحشی مخالف با بقیهء رنگ او (از اقرب الموارد (||) اصطلاح عروض) نام بحری از نوزده بحور شعر که وزنش اکثر چنین باشد: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات این بحر را از آن رمل گویند که رمل در لغت حصیر بافتن است، چون ارکان این بحر را وتدی در میان دو سبب است و دو سبب در میان دو وتد پس گویا که اسباب او را با اوتاد بافته اند چنانکه حصیر را با ریسمان می بافند و نزد بعضی مأخوذ از رَمَلان باشد که بمعنی دویدن شتر است بشتاب، چون این بحر به سرعت و شتاب خوانده می شود رمل نام کردند و اصل این بحر هشت بار فاعلاتن است (آنندراج) بحری است از بحور مشترک بین عرب و عجم و عروض آن تام استعمال نشود و این بحر را از آن جهت رمل گویند که رمل در لغت حصیر بافتن است و دو سبب در میان دو وتد پس گویا که اوتاد او را با اسباب بافته اند و اصل این بحر هشت بار فاعلاتن است، مانند: شکل دل بردن که تو داری نباشد دلبری را خواب بندیهای چشمت کم بود جادوگری را (از کشاف اصطلاحات الفنون) زحافات بحر رمل: شمس قیس در المعجم آرد: ازاحیف فاعلاتن که مرکب باشد از دو سبب و وتد مقرون چهارده است: خبن کف شکل قصر حذف صلم تشعیث ربع جحف اسباغ معاقبت صدر عجز و طرفان رجوع به المعجم فی معاییر اشعارالعجم ص 39 و 99 شود || لحنی از الحان موسیقی (از اقرب الموارد).