ابوصالح

[اَ لِ] (اِخ) حمدون بن احمدبن عماره القصار. یکی از اکابر مشایخ صوفیه. پیشوای فرقهء قصاریه که آنانرا حمدونیه و ملامتیّه نیز نامند. هجویری گوید: وی از علماء بزرگ و از سادات این طریقت است و طریق وی اظهار و نشر ملامت بوده است واندر فنون معاملت او راکلام عالی است. وی گفتی باید که تا علم حق تعالی بتو نیکوتر از آن باشد که علم خلق. یعنی باید که اندر خلا باحق تعالی معاملت نیکوتر از آن کنی که اندر ملا با خلق که حجاب اعظم از حق دل تُست با خلق. و از نوادر حکایات وی یکی آن است که گوید روزی اندر جویبار حیرهء نیشابور میرفتم، نوح نام عیّاری بود بفتوت معروف و جملهء عیّاران نیشابور در فرمان وی بودندی. ویرا اندر راه بدیدم گفتم یا نوح جوانمردی چه چیز است. گفت جوانمردی من خواهی یا از آنِ تو. گفتم هردو بگوی. گفت جوانمردی من آن است که این قبا بیرون کنم و مرقعه بپوشم و معاملت مرقع پیش گیرم تا صوفی شوم و از شرم خلق اندر آن جامه از معصیت بپرهیزم و جوانمردی تو آنکه مرقعه بیرون کنی تا تو بخلق و خلق بتو فتنه نگردند. پس جوانمردی من حفظ شریعت بود بر اظهار و از آنِ تو حفظ حقیقت بود بر اسرار. و این اصلی قویست - انتهی. وفات حمدون قصار در 271 ه . ق. بوده است.