حامل

[مِ] (ع ص) نعت فاعلی از حمل. برَنده. حَمْل کننده. بردارندهء چیزی بر خود. نگاه دارنده. باربردار. ج، حَمَله :
حاملی محمول گرداند ترا
قابلی مقبول گرداند ترا.مولوی.
- حامل اسفار؛ مقتبس از آیهء شریفهء مثل الذین حملوا التوریه ثم لم یحملوها، کمثل الحمار یحمل اسفاراً(1). کنایت از مردمان نادان و عالم بی عمل.
- حامل بودن؛ چیزی را با خود بردن.
- حامل شدن؛ چیزی را با خود داشتن.
- حامل مکتوب؛ پیک. قاصد.
- حامل وحی؛ جبرئیل. رجوع به حامل وحی شود.
- حامل وِزْر (اوزار)؛ گناه کار :
گر خداوند تعالی به گناهیت بگیرد
گو بیامرز که من حامل اوزار تو باشم.
سعدی (طیبات).
|| (اصطلاح موسیقی) خطهایی که علامات نتهای موسیقی بر آن نقش کنند.
ــــــــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــ
حامل
|| حامله.(2) حُبْلی. زن باردار. آبستن. بارور. باردار. مقابل حائل. ج، حاملات، حوامل. (مهذب الاسماء) :
زمانه حامل هجر است و لابد
نهد یک روز بار خویش حامل.منوچهری.
کنار آبدان گشته بشاخ ارغوان حامل
سحاب ساج گون گشته بطفل عاجگون حُبْلی.
منوچهری.
سر نگونسار ز شرم و روی تیره ز گناه
هر یکی با شکمی حامل و پرماز لبی.
منوچهری.
بمهد راستین و حامل بکر
بدست و آستین بادمجرا.خاقانی.
تا که شد نوروز سلطان فلک را میزبان
حاملان طبع جان بر میزبان افشانده اند.
خاقانی.
عجوز جهان مادر یحیی آسا
از او حامل تازه زهدان نماید.خاقانی.
|| مؤلف کشاف اصطلاحات الفنون آرد: عند اهل الهیئه هو الخارج لغیر الشمس و یجی ء شرحه فی ذکر لفظ الخارج. بیرونی گوید: فلک حامل فلکی است همچون فلک اوج. مرکز او بیرون از مرکز عالم، و سطح او به سطح فلک مایل است. و فلک التدویر را همی برد، چنانک مرکز فلک التدویر بر محیط او سوی توالی البروج همی رود چنانکه صورتش بنگاشتیم. (التفهیم صص122-123). فلک حامل؛ در اصطلاح هیئت قدیم فلکی باشد میان هر یک از این افلاک ششگانه که تدویر کوکب در ثخن آن مرکوز باشد، سوای شمس. (آنندراج). || (اصطلاح فیزیک) سهمی باشد که جهت آن جهت نیرو و درازای آن شدت نیرو را معین کند(3). || شعاع حامل(4). شعاعی است که از نقطهء ثابتی در جهتی متغیر کشیده شود برای آنکه وضع متغیر نقطه ای را که متعاقب منحنی معینی است نگه دارد.
(1) - قرآن 62/5.
.
(فرانسوی)
(2) - Enceinte (3) - Vecteur(فرانسوی) (کتاب مقاومت مصالح ج1 ص328).
.
(فرانسوی)
(4) - Rayon vecteur